Fokko Rijkens op weg naar twee kunstfinales

Wars van ‘ijdeltuiterij’ en gemotiveerd om mensen bij kunst te betrekken

RODERWOLDE – Hij is een lokale bekendheid. Met zijn enthousiaste voorkomen, levendige manier van praten en kennis van kunst, weet Fokko Rijkens menig Noordenvelder voor zich te winnen. De excentrieke beeldende kunstenaar vertelt graag over kunst in de breedste zin van het woord en hoopt dan vooral iemand te kunnen inspireren. Maar de kunstenaar uit Roderwolde weet ook mensen van ver weg te inspireren. Dat blijkt nu Fokko kans maakt op twee grote prijzen binnen de beeldende kunst. Zijn inspiratie reikt nu tot aan Wenen en Amsterdam.

In het atelier van Fokko staat de koffie al klaar. Fokko heeft het druk, geeft hij aan. In het eerste weekend van september staat het Wat ’n Kunst- festival op het programma. Daarnaast zullen vanaf september de workshops in zijn atelier weer losbarsten. En dan moet hij op 20 september nog afreizen naar Wenen, om daar te horen of hij er met de St. Leopold Friedenspreis 2018 vandoor gaat.

‘De finaleplaats in Wenen heeft mij verrast’, geeft Fokko toe. ‘Ik heb aan vier kunstwedstrijden deelgenomen, terwijl dit eigenlijk helemaal niet mijn ding is. Ik ben veel voor anderen bezig, maar toen bedacht ik mij dat ik zelf ook wel eens mee kon doen aan een wedstrijd. Hoe dan ook, ik was mijn deelname al bijna vergeten. Je stuurt namelijk een foto op en dan blijft het een hele poos stil. Totdat ik met het goede nieuws gebeld werd. Van de vijfhonderd inschrijvingen, ben ik één van de vijftien finalisten in Wenen geworden.’ Dit jaar heeft de St. Leopold Friedenspreis het thema ‘tijd’ gekregen, waarop Fokko inspeelde met een fraai schilderij. Nu hij naar de finale gaat, begint het te kriebelen bij de ervaren kunstenaar. ‘Er hangt best veel om die prijs heen’, zegt Fokko. Dan doelt hij niet op de geldprijs van liefst 12.000 (!) euro, maar meer om de feestelijkheden eromheen. ‘Het is een groot evenement. Dan is het mooi als je de finale haalt.’

Nog voor hij naar Oostenrijk zal afreizen, wacht Fokko de finale van de Nederlandse Portretprijs. Dit is een portretwedstrijd, waarvan de finale in Amsterdam plaatsvindt. Eén probleem: de finale vindt plaats tijdens festival Wat ’n Kunst. En dat terwijl hij nauw betrokken is bij het festival, waarvan hij wellicht zelfs de geestelijk vader kan worden genoemd. ‘Ik weet nog niet precies wanneer de prijsuitreiking is, maar ik hoop op de zondag. Dan heb ik het qua organisatie het minst druk. Dan hoop ik natuurlijk wel weer op tijd terug te zijn voor de afsluiting van The Gents’, lacht Fokko.

Voor de portretwedstrijd moest Fokko een zelfportret insturen. Toevallig had hij er één gemaakt, voor een serie waarin hij mensen met een mobiele telefoon schilderde. Zichzelf schilderen was even wennen, geeft hij toe. ‘Ik had het nog nooit gedaan, want dat zit niet zo in mij. Dat ijdeltuiterige, daar hou ik niet van’, zegt Fokko. ‘Of ik het nog eens ga doen, weet ik dus niet.’ De jury in Amsterdam is het in ieder geval goed bevallen. Zijn kunst waarbij de mobiele telefoon een centrale rol speelt, valt zeker op. ‘De mobiel is een moderne brief’, zegt Fokko. ‘De schilderijen van Vermeer die mensen portretteerde die een brief lazen, vond ik fascinerend. Maar dat vind ik bij een mobiel ook. Het licht dat die mobieltjes geven, weerkaatst heel mooi. Er wordt veel gemopperd op mobiele telefoons, maar ik zie de telefoon niet als een negatief iets. Het is namelijk een wereld op zich.’
De portretten aan de wand in het atelier van Fokko, laten realistische kunst zien. Het is zijn eigen stijl, die vrij toegankelijk is voor het ongetrainde kunstoog. Laat dat nou nét zijn bedoeling zijn. ‘Ik wil veel mensen bij de kunst betrekken. In 2007 kwam ik in Roderwolde wonen. Toen merkte je dat er een soort afstand was tussen de kunst en de mensen. Die afstand is door de jaren heen gelukkig veel minder geworden’, zegt hij. ‘Ik vind dat de kunst altijd een relatie moet hebben met de mens. Zo boei je de mensen. Daarnaast moet je laten zien dat kunst hartstikke leuk is. Kunst heeft zoveel lagen, er is voor iedereen wel iets.’

In dat opzicht vindt hij festival Wat ’n Kunst een verademing voor een dorp als Roden. ‘Het festival heeft veel te bieden en laat een mooie combinatie van amateur- en professionele kunstenaars zien. Daarnaast komen de mensen overal vandaan. Zo kwam vorig jaar een hele schildersgroep uit Amersfoort, om de masterclass van Sam Drukker bij te wonen. De mensen die hier komen, zien dan dat het hier hartstikke leuk is. Zo breng je een hele andere wereld naar Roden.’

Fokko, die tussen al zijn werkzaamheden door ook nog een bijdrage zal leveren bij de afsluiting van het Peter van der Velde-jaar, geeft toe momenteel wat weinig aan schilderen toe te komen. ‘Het is druk. Ik zal blij zijn als ik weer wat meer tijd heb. Wat ik dan wil doen? Workshops geven. Niet alleen aan volwassenen, maar ook aan kinderen. Ik heb gemerkt dat kinderen heel gedreven zijn iets te leren op het gebied van schilderkunst. Ik zou het mooi vinden om met een groep bezig te gaan met het schilderen van portretten.’
De komende tijd zal de Rowolmer kunstenaar het nog onverminderd druk hebben. Te beginnen met festival Wat ’n Kunst, gevolgd door zijn finaleplaats in Amsterdam, zijn workshops en niet te vergeten zijn trip naar Oostenrijk. Wordt vervolgd.