‘Gepersonaliseerd leren en eigenaarschap zijn dé ontwikkelingen in het onderwijs’

Jan Timmer wil basisonderwijs naar hoger plan tillen

NOORDENVELD – Na 12 jaar het scepter gezwaaid te hebben bij obs de Poolster verlaat hij de school in Nieuw-Roden. Voor directeur Jan Timmer tijd voor een nieuwe uitdaging. Het is een repeterend verhaal in Jans lange onderwijscarrière: staat iets als een huis, is het tijd voor een volgend project. Of in zijn eigen woorden: ‘Ik ben een ontwikkelaar, geen onderhoudsmonteur.’ Jan gaat zich bezig houden met de kwaliteit in het primair, openbaar onderwijs in Noordenveld. Dat kan naar een hoger level, stelt hij. De Krant sprak Jan over zijn tijd op de Poolster én over zijn toekomstplannen.

Jan Timmer is geen man van de bühne. Liever houdt hij zich op de achtergrond. Hij slingert misschien iets aan, maar de leerkrachten voeren het uit en dus verdienen zij de credits, vindt hij. Waar Timmer ook start, alles begint bij visie op onderwijs. Zonder visie kun je geen goed onderwijs leveren, stelt Jan. Toen hij twaalf jaar geleden gevraagd werd door OPON-directeuren Albert Eissing en Johan Boelman of hij misschien directeur wilde worden van de Meester de Vriesschool in Nieuw-Roden voerde hij de directie over een school in Bovensmilde. Een school die in buitengewoon moeilijke en bijzondere omstandigheden verkeerde toen hij er aantrad als leerkracht. Jan stuurde op een positieve toekomst, wist de boel weer op de rit te krijgen. Dat vereiste het nodige pionierswerk. “Een heftige tijd, zeker. Dat leer je niet op de Pedagogische Academie. Die periode heeft me gevormd. Toen ik gevraagd ben voor Nieuw-Roden kon ik met een gerust hart ‘ja’ zeggen. De school stond als een huis toen ik vertrok.”

Naast zijn directeurschap deed Jan een hoop interimwerk. Zo was hij ook coördinator voor ‘Weer samen naar school’ (nu ‘Passend Onderwijs’) voor de gemeenten Assen, Aa en Hunze, Tynaarlo en Midden Drenthe. Die taak, aandacht voor kinderen die extra ondersteuning nodig hebben, én het kwaliteitsbeleid nam hij over van OPON-directeur Johan Boelman, die twee jaar geleden stopte.

Visie op onderwijs

Een enorm kunstwerk bedekt de boekenkast van zijn werkkamer op de eerste etage van de school. Het is de oude Meester de Vriesschool, in Van Gogh-stijl gemaakt door kinderen uit groep 8 een aantal jaren geleden. Een dierbaar schilderij. Want dáár begon het. In een oud maar vooral prachtig pand, waar het leerlingaantal onder het bewind van Jan –geheel tegen de stroom in- als kool bleef groeien. “Hoe ik begonnen ben? Een visie op onderwijs opstellen. Sámen met het team. Draagvlak is belangrijk als je iets wil ontwikkelen. Anders krijg je sleepakkers. Dat schiet niet op. Vanuit die gezamenlijke visie bouw je verder. De visie was verouderd (Gebaseerd op de tijd na de industriële revolutie, toen je vooral moest kunnen rekenen, vlijt moest tonen en moest luisteren naar de meester, beargumenteert Jan). De maatschappij verandert snel. Daar moet je op anticiperen. Het primaire doel van basisonderwijs is dat je leerlingen wilt klaarstomen voor de maatschappij. Daar heb je vaardigheden voor nodig. Die vérder gaan dan alleen cognitieve vaardigheden. Daar komt talent bij kijken, sociale vaardigen en ook nieuwe media. Door nieuwe media worden kinderen overvoerd met informatie. Je moet ze leren om keuzes te maken. Een kind moet zelf nadenken: wat wil ik, wat kan ik het beste en wie of wat heb ik daarvoor nodig? Gepersonaliseerd leren en eigenaarschap, dat zijn dé ontwikkelingen in het huidige onderwijs.”

Straight en transparant

Een nieuwe visie betekent ook in sommige gevallen afscheid nemen. Je kunt nooit alle neuzen dezelfde kant op krijgen weet Jan. “Gezamenlijkheid is belangrijk voor het draagvlak. Maar je hebt er altijd leerkrachten bij die niet kunnen of willen. Als ze niet kunnen, vraag ik hoe we ze kunnen helpen zodat het misschien tóch lukt. Bij iemand die niet wil, ligt het anders. Dan moet je afscheid nemen.  Dan help ik ze om een andere school te vinden. Lastig om te zeggen? Nee. Soms moeten er ook harde noten worden gekraakt. Als het maar op een eerlijke manier gebeurt. Straight en transparant. Je moet ergens in staan vanuit overtuiging, niet omdat je er nou eenmaal je geld mee verdient. Dat heeft geen enkele zin.” Eerlijkheid is een belangrijke voorwaarde voor Jan, het is een van zijn persoonlijke kernpunten zelfs. “Ik ben niet echt directief, ben van het overlegmodel, maar wel altijd straight en open. Eerlijk zeggen wat je ergens van vindt. Integriteit is voor mij heel belangrijk. Als iemand niet in een visie past, zeg ik dat hem of haar persoonlijk. Niet de leukste gesprekken maar hoort er wel bij.” Persoonlijke ontwikkelpunten heeft Jan ook. “Ik wil soms te snel. Dan moet ik uitkijken dat ik niet op de muziek vooruit loop. Niet iedereen kan even snel.”

Jan is trots op het klimaat van de Poolster. Hij laat een sterke, goed ontwikkelde school achter waar iedereen met respect en op een prettige manier met elkaar omgaat. Een school die ook nieuwe elementen aan het onderwijs heeft toegevoegd. “We hebben een plusklas, natuur, wetenschap en techniek als vak en doen we veel met muziek (De Poolster is officieel dé muziekschool van Drenthe, red.) De betrokkenheid van ouders en leerkrachten en het fijne pedagogische klimaat op school, zijn dingen waar ik trots op ben. Ik draag met het volste vertrouwen het stokje over aan Bart van Bergen. Een goede en integere opvolger. Daar was het me ook erg aan gelegen. Als je niet oplet of de boel laat verslonzen raak je zo weer kwijt wat je zorgvuldig hebt opgebouwd.” Een klein ventje klopt op de deur van de directeur. Jan onderbreekt het gesprek en wenkt hem. ‘Wil je in mijn vriendschapsboekje schrijven?’, vraagt hij. “Maar natuurlijk jongen. Wanneer heb je hem weer nodig? Mag het morgen?” Het jochie knikt en legt het boekje op de stapel andere vriendschapsboekjes waar Jan nog een verhaaltje in mag schrijven.

Hoger plan

Na de vakantie gaat Jan verder met waarmee hij dit jaar al is gestart: als auditor voor OPON (en voor zijn eigen bureau) controleert hij de kwaliteit van het onderwijs op openbare basisscholen in Noordenveld en geeft aanbevelingen om het onderwijs op de school te verbeteren. Het rapport van aanbeveling overhandigt Jan aan de schooldirectie. “Voorheen controleerde de inspectie alle scholen op kwaliteit van het onderwijs. Dat is veranderd. Nu moet het bestuur, OPON, aantonen dat de school aan de gestelde kwaliteitseisen voldoet. Niet dat ik zo graag inspecteurtje wil spelen. Dat wil ik juist niet. Mijn drijfveer is scholen beter te maken. Ik bezoek lessen, pluis dossiers door en houd interviews met ouders. Aan de hand van dat rapport kan de school werken aan een gezamenlijke visie. Hier willen we naar toe, dáár gaan we aan werken. Altijd planmatig. Je moet je nooit laten leiden door de waan van de dag. Alle doelen worden SMART geformuleerd. Dat geeft houvast. Ruggengraat. Je moet koers houden als je ergens naar toe wilt. En daar kunnen wij ondersteuning bij bieden. De OPON-scholen naar een hoger plan tillen, dat is het doel.”