Noordenveld stemt voor de raad en het referendum

NOORDENVELD – Woensdag 21 maart 2018. De dag van de gemeenteraadsverkiezingen. Na vier jaar waarin veel is gebeurd, konden de inwoners van de gemeente Noordenveld hun stem weer laten horen. Vanaf 7:30 uur gingen de stembureaus in de gemeente open, waarna een lange dag stemmen volgde. De Krant maakte een rondje langs enkele van die stembureaus, om de stemming te peilen. Het leverde een enerverende middag op, in de verscheidene stembureaus kriskras door het gebied.

Roden, 12:45 uur – Rond het middaguur loopt het in het gemeentehuis van Noordenveld gestaag door. Eén voor één druppelen de kiezers binnen. De meesten met twee stembiljetten in de aanslag: één voor de gemeenteraadsverkiezing en één voor het referendum over de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 (door tegenstanders steevast de ‘sleepwet’ genoemd). Anderen geven niet zoveel om dit referendum. ‘Er wordt immers toch niets mee gedaan’, redeneren zij. Maar de stembiljetten voor de gemeenteraadsverkiezingen heeft iedere stemmer bij de hand.
Zo ook Otto Huisman. We hoeven de oud-wethouder niet te vragen wat hij gaat stemmen. Hij komt dan ook vrij vlug weer uit het stemhokje. De keuze was snel gemaakt voor hem. Een andere stemmer heeft wel getwijfeld, maar koos voor GroenLinks. Dat moet Otto goed doen. ‘Andere jaren heb ik wel op andere partijen gestemd, maar de laatste jaren is het GroenLinks. En het referendum? Tegen’, zegt hij.

Roderesch, 13:03 uur – Onderweg naar Norg, stoppen we even bij ’t RAShuys te Roderesch. Daar pakken ze het gezellig aan: de koffie en cake staat klaar. Veel mensen zijn er echter niet. ‘Die zijn er al wel geweest hoor. Waarschijnlijk zagen ze jullie aankomen en zijn ze snel vertrokken’, grapt de voorzitter van het stembureau. Hij is tevreden over de opkomst. Dat geeft loon na werken, moet je maar denken. Vanaf kwart voor zeven ’s ochtends was hij namelijk al in de weer. ‘Het is een heel circus. Ga maar na. Er zijn negentien stembureaus in Noordenveld. Overal werken ze samen met een man of zes. Dat zijn aardig wat vrijwilligers’, rekent hij. Het scheelt dat de vrijwilligers elkaar tegenwoordig aflossen in shifts. ‘Vroeger zat je hier de hele dag. Dat is nu gelukkig niet meer nodig.’ Ook het tellen gaat vlotter, omdat de papieren minder groot zijn. ‘Die waren eerder breder. Meer partijen.’ In Roderesch blijkt wel dat het referendum voor enige verwarring zorgt. Dat zal ook later op de dag blijken. ‘U moet voor of tegen stemmen’, legt een vrijwilligster van het stembureau in Roderesch uit aan een dame op leeftijd.

Norg, 13:22 uur – In de Brinkhof te Norg is het druk. Behoorlijk druk. ‘De mensen zijn hier woensdagmiddag zeker vrij’, grapt één van de aanwezigen. De driekoppige ‘jury’ kan er haast niet tegen controleren. Toch leggen ze uiterst zorgvuldig de identiteitsbewijzen naast de stempassen. Een serieuze zaak, want het is belangrijk dat alles in orde is. Een geldige stempas en een identiteitsbewijs, paspoort of rijbewijs die maximaal vijf jaar verlopen mag zijn.
Ook in Norg zorgt het referendum voor wat verwarring. De mensen hebben zich ingesteld op de gemeenteraadsverkiezingen, maar het referendum is sommigen ontschoten. ‘Wat moet ik hiermee’, vraagt een dame aan de voorzitter in Norg. Die legt het haar zorgvuldig uit. ‘O, dan stem ik tegen!’, zegt de dame wanneer zij het uitgelegd heeft gekregen.
We verlaten de drukke raadszaal in de Brinkhof, om koers te zetten richting Een.

Een, 13:42 uur – In MFA de Schans zitten drie heren achter een lange tafel. Het is er net rustig, al loopt het prima qua opkomst. Lastig inschatten, zo aan het begin van de middag. Of de opkomst van vier jaar geleden wordt geëvenaard is nog onduidelijk. Hier is het verschil tussen het referendum en de gemeenteraadsverkiezingen wel duidelijk geweest, vertelt Henk Cazemier. ‘De mensen hebben hebb’n het goed deur’, zegt hij. Op de vraag of de burgemeester al langs is gekomen met gebak, antwoordt hij ontkennend. ‘Ik denk dat hij op fiets komt’, lacht Henk. Ondertussen lopen er een aantal stemmers het stembureau naast het voetbalveld van s.v. Een binnen. Dat blijken bekenden van de drie vrijwilligers, waardoor het al gauw gezellig is. Scherpte blijft echter geboden, zo blijkt wanneer één van de stemmers zomaar de container voorbij loopt waar het biljet in moet. ‘Je mag hem niet mee naar huis nemen hoor’, lacht één van de vrijwilligers. Dat had de man begrepen, waarna hij de biljetten in de daarvoor bestemde containers deponeert. De grote lijst gaat in de ene en het gele biljet gaat in de andere. En niet andersom.

Nieuw-Roden, 14:10 uur – ‘Blij dat we mogen stemmen’, valt er op de deur van het stembureau in Dörpshuus NijRoon te lezen. En zo is het maar net. Het is dan ook druk bij het stembureau, waar zowaar een weerzien van oude bekende plaatsvindt. Zo blijkt dat stemmen niet alleen een politieke aangelegenheid is, maar ook een sociale. Hier geen driekoppige, maar een vierkoppige jurytafel. De voorzitter van voorgaande jaren is er bij om het stokje over te dragen. Diezelfde voorzitter is de initiator van een nieuw telsysteem in de gemeente, dat afwijkt van het landelijke telsysteem. Om het kort te zeggen: waar eerst de lijsten van de partijen werden uitgelegd op persoon, wordt er nu met een streepsysteem gewerkt. Volgens de man is dit een waterdicht systeem, waar de gemeente veel profijt van heeft en wat vooral veel tijd scheelt. Waarvan akte.
Eén van de stemmers in Nieuw-Roden, levert twee stemmen in. Ze heeft volmacht voor haar man, die voor een zakenreisje in Duitsland zit. Er speelt echter wel een probleem op. Voor het referendum heeft haar man niet getekend. Resultaat: jammer, maar helaas. De stem voor het referendum is ongeldig. Deze ene stem zal de uitkomst van het referendum echter niet heel erg veranderen. Het wordt pas zorgelijk als dit op grote voet vergeten wordt, maar daar gaan we maar niet van uit.
Peize, 14:32 – In de Hoprank in Peize zijn de stemhokjes weer afgestoft. Ook hier is het druk: het is een komen en gaan van (vooral oudere) inwoners. Er speelt zich echter een vervelend tafereel af. Een dame wil namelijk stemmen voor haar moeder, maar woont zelf niet in de gemeente. En dat mag niet. Hierdoor zou haar stem ongeldig zijn. ‘Het spijt me mevrouw, maar de wil was er wel’, zegt één van de vrijwilligers. ‘Kan ik mijn naam dan niet doorstrepen als volmacht en iemand uit de gemeente neerzetten’, vraagt de dame. Dat weet de vrijwilliger eerlijk gezegd niet en dus moet er even gebeld worden. Toestanden dus.
Ondertussen mag een man met baby wél stemmen. Het is een leuk gezicht. De vader draagt de baby op zijn buik en is ontzettend voorzichtig als hij de rode potlood ter hand neemt. Hij wil zijn kind natuurlijk niet bezeren, of nog erger: wakker maken.

Roderwolde, 14:50 – Op naar het dorp van de burgemeester: Roderwolde. In Café het Rode Hert is wederom een stembureau geïnstalleerd. Het blijkt het gezelligste stembureau van de regio, niet in de laatste plaats door de drie enthousiaste vrijwilligers. Daar krijgen we een duidelijk beeld van het aantal mensen dat enkel voor de gemeenteraad komt en hen die ook voor het referendum stemt. ‘211 stemmen voor de gemeenteraad en 202 voor het referendum tot nu toe’, vertelt de voorzitter van het stembureau. De meeste mensen stemmen dus voor beide zaken. En gelijk hebben ze, want waarschijnlijk is dit het laatste referendum waarvoor ze ooit zullen stemmen.
In ‘Rowol’ voert humor de boventoon in het stembureau. ‘Anders wordt het wel een hele lange dag’, redeneren ze. Groot gelijk natuurlijk. Een mooi moment voor onze fotograaf van dienst, wanneer een jonge meid het stembiljet mag inleveren. ‘Jong geleerd is oud gedaan’, zeggen we dan.
We blijven nog even wachten op de burgemeester, die alle stembureaus in de gemeente zou verblijden met een gebakje. In zijn Rowol hebben ze hem nog niet gezien. Dat kon ook nog wel even duren. Dat hij komt, daar twijfelen ze hier niet aan. ‘Maar we zullen wel als laatste aan de beurt zijn. Vlak voordat hij naar huis gaat.’