Roden verlost van mythische bom

RODEN – Na een zoektocht van ruim drie weken komt er een einde aan de mythe die Roden al jarenlang in zijn greep houdt. Er lag inderdaad een bom onder de Albertsbaan in Roden. Het vermoeden bestond al langer. Veel langer zelfs. Maar niemand die in al die jaren echt de moed had om de Albertsbaan daadwerkelijk open te breken. Tot nu dus. Onderzoeksbedrijf Leemans was na het verrichten van een aantal metingen overtuigd van de aanwezigheid van het explosief en is er na een intensieve zoektocht in geslaagd de bom bloot te leggen. De Explosieven Opruimingsdienst wist het explosief vervolgens te identificeren als een Britse bom van 250 lbs en onschadelijk te maken. Dit tot groot genoegen van burgemeester Klaas Smid: “We gaan volgend jaar beginnen met de verbouwing van de Albertsbaan. Het is dus wel een fijn idee dat we dat gaan doen zonder bom. Ik ben opgelucht, zeker, dat lijkt me duidelijk.”

Het is 24 oktober 1941 als zeventig Engelse bommenwerpers over Nederland razen. Hun doel, het lamleggen van de Duitse industriestad Emden. Emden is als haven- en industriestad essentieel voor de Duitse oorlogsindustrie en moet worden uitgeschakeld, zo oordelen de geallieerden. Het is al laat als de piloot van één van de Wellingtons denkt boven Emden te vliegen en zijn bommen lost. Bij terugkomst op de vliegbasis is de ongelukkige piloot al op de hoogte van zijn inschattingsfout en licht zijn superieuren in. Hij zou per ongeluk zijn bommen weleens op Roden kunnen hebben gegooid. Dat blijkt niet veel later een juiste constatering te zijn. Zijn zeven bommen vallen neer op het Drentse dorp. Zes projectielen komen tot ontploffing, een zevende verstopt zich stilzwijgend onder de latere Albertsbaan. De explosies richtten een ravage aan in het gemeentehuis van Roden en bode Johannes van der Wiel komt te overlijden na te zijn geraakt door bomscherven.

RODEN-bom-albertsbaan-02Bijna 75 jaar na dato volgden de ontwikkelingen rondom de bom elkaar in rap tempo op. In het begin van de week sprak Jacques Schippers van onderzoeksbedrijf Leemans nog van een bom die geen gevaar vormt zolang hij niet beroerd wordt. “De bom ligt op 4,5 meter diepte, misschien zelfs wel vijf meter. Ruim onder het riool, die we nu eerst gaan afkoppelen om het explosief bloot te leggen.” Een paar dagen later had EOD-commandant Dennis van der Meulen beter nieuws voor Roden. “De bom is eigenlijk nooit een gevaar geweest. Maar dat wisten we pas achteraf. We hebben de slechtst mogelijke ontsteking gevonden in het meest gunstige scenario.” Van der Meulen vertelt dat het gaat om een ‘ouder’ type bom, die gebruikt werd vóór 1941. “En daar hebben we geluk mee”, stelt de commandant. “Deze hebben de ontsteking in de staart zitten. Erg stevig was de staart van dit type bom niet. Door de lucht werkte het allemaal prima, maar eenmaal in het zand brak de ontsteking nogal snel af. Dat is ook bij deze bom gebeurd. Daardoor is de ontstekingsketen onderbroken en werd de bom dus eigenlijk ongevaarlijk. Het is nu niet meer dan 33 kilo stabiele springstof in een buis. We hebben de bom dus ook niet ‘ontmanteld’, anders dan dat we de ontsteking nog verder hebben verwijderd van de bom.” Dat houdt dus ook in dat omwonenden van de Albertsbaan nooit echt in gevaar zijn geweest. “Van ontruiming is nooit sprake geweest”, verzekert Dennis van der Meulen na het veilig stellen van de bom. “Er lag natuurlijk wel een plan klaar”, vult burgemeester Smid aan. “Een noodscenario dat we gelukkig niet nodig hebben gehad. Dat zou een enorme operatie zijn geworden.”

RODEN-bom-albertsbaan-06En zo werd de veiliggestelde bom op vrijdag naar de ontploffingslocatie gebracht. “De springstof zal tot ontploffing worden gebracht op de Hullenweg, ter hoogte van de Esweg”, aldus Klaas Smid. Van der Meulen vult de burgemeester aan: “Verwacht daar overigens niet teveel van. Veel meer dan een ‘plofje’ zal het niet worden.” Geen ontruiming dus. Integendeel zelfs. Onder het toeziend oog van tientallen belangstellenden rondom de afzetting, werd vrijdagmiddag rond 13.30 uur de bom naar boven toe getakeld en na 75 jaar onder de Albertsbaan te hebben gelegen, afgevoerd naar de Hullenweg/Esweg alwaar de springstof definitief onschadelijk werd gemaakt in een grote bult met zand. Met een klein plofje.

Een toch ietwat tegenvallend einde van een week vol spanning en sensatie in Roden. De bom is verleden tijd. Dus heeft Roden straks een splinternieuwe Albertsbaan zonder bom. En zonder mythe. Ergens is het ook wel jammer. Winkelen op een plek waar misschien wel een bom ligt, het had ook wel iets.

Klik op de foto’s voor de vergrote versie: