Vrouw overlijdt…


Dat een vrouw overlijdt is op zich natuurlijk niets bijzonders. Uitgaande van een gemiddelde leeftijd van 72 jaar overlijden dagelijks ongeveer 150.000 vrouwen (van jong tot oud). Voor mannen gelden trouwens dezelfde getallen, waarbij ik er vanuit ga dat er evenveel mannen als vrouwen zijn. Het hoort bij het leven zeggen we dan, het is een zekerheid. De wijze waarop is echter ongewis en, daar ga ik althans vanuit, je wilt het van tevoren ook niet weten.

De vrouw waar ik het over wil hebben, u heeft er ongetwijfeld over gehoord, overleed na het nuttigen van een verrassingsmenu in het Spaanse sterrenrestaurant RIFF in Valencia. Ze was daar met haar echtgenoot en zoontje om de verjaardag van haar man te vieren. Al tijdens het diner werd ze misselijk en ging naar huis. Ook manlief en zoontje werden later ziek evenals, naar later bleek, 29 andere gasten die ook hadden gekozen voor het verrassingsmenu. De symptomen, diarree en overgeven, wezen overduidelijk op een voedselvergiftiging. Uit ervaring, het is alweer jaren geleden dat ik iets bij ’de chinees’ had gehaald met (waarschijnlijk bedorven) garnalen, weet ik dat zoiets behoorlijk heftig kan zijn. Echter een dag later was het leed weer geleden en dat gold ook voor alle gasten van de RIFF, behalve voor de 46-jarige vrouw. Zij bleek de volgende dag te zijn overleden. Als oorzaak werd gewezen naar een paddenstoel die in het gerecht was verwerkt, namelijk een morielje, dat zou de kwade pier zijn. Boven het krantenartikel in het AD stond dan ook: ”Vrouw overlijdt na eten van giftige paddenstoel in restaurant met Michelin-ster”.

De Duitse chef-kok Bernd H. Knöller (een woordspeling ligt op de loer) legde een persverklaring af, in het Spaans, maar die taal beheers ik niet en het lijkt me maar beter er geen vertaalprogramma op los te laten. Hoe dan ook: de zaak is voorlopig gesloten – het Spaanse ministerie van Volksgezondheid is een onderzoek gestart – en het goede imago heeft een flinke deuk opgelopen, waarbij het de vraag is of het dat te boven komt. Wat mij triggert is de opmerking over de morielje. Daar zijn er een paar soorten van die ik alle zonder meer naar binnen zou schuiven. Ook onbewerkt. Bij sommige paddenstoelen wordt namelijk vermeld dat ze zwak giftig zijn, maar als je ze eerst afkookt (en het water weggooit) of goed verhit dat ze dan zonder problemen gegeten kunnen worden. Aan dat soort praktijken waag ik me liever niet. Bij morieljes is dat niet nodig, maar er zijn een paar (met enige verbeelding) op morieljes lijkende paddenstoelen. Eén daarvan is de Voorjaarskluifzwam. Zelf vind ik hem met de hersenachtige struktuur in het geheel niet op een morielje lijken, waarvan de hoed een raatvormige struktuur heeft, maar als gevolg van ondeskundigheid zou deze met een morielje verward kunnen worden. De Latijnse naam is Gyromitra esculenta naar de giftige stof die het bevat: gyromitrine en dat kan voor sommigen een dodelijke stof blijken. Wellicht is dat hier gebeurd en heeft mevrouw de pech gehad hiervoor sterk allergisch te zijn.

Vooropgesteld: de echte oorzaak van de voedselvergiftiging is nog niet definitief vastgesteld. Maar je vraagt je bij alles af wie de zwammen heeft geleverd, dat moet bekend zijn. En van een chef-kok mag je verwachten dat hij zijn zaakjes kent. Misschien is er een boek op nageslagen dat deze soort als eetbaar bestempelt. In mijn boekenkast staat een boekje uit 1906 (Paddenstoelen, met prachtige afbeeldingen) van dr. Vitus Bruinsma die dat ook stelt. Ook veel recentere werken doen dat ook, hoewel enkele wel zeggen dat je ze vooraf moet blancheren. Bij enkele draait mij de maag om bij de gedachte ze te moeten eten. Voortschrijdend inzicht heeft er wel toe geleid dat er toch steeds meer zwammen als verdacht worden aangemerkt die eerder als (goed) eetbaar te boek stonden. In mijn boek ”Veldgids Paddenstoelen in Noordenveld” (te koop bij boekhandel Daan Nijman) laat ik achterwege iets (tot spijt van sommigen) over de eetbaarheid van paddenstoelen te melden. Ik kan u wel met een gerust hart het uitgebreide assortiment aan paddenstoelen dat in winkels te koop wordt aangeboden zonder meer aanbevelen. Zelf plukken blijft link.