‘Als burgemeester moet je soms een teflonlaag hebben’

Klaas Smid heeft een pittige week achter de rug

RODEN – Op dinsdag 2 november wordt Klaas Smid opnieuw beëdigd als burgemeester van de gemeente Noordenveld. In juni van dit jaar besloot het hoogste orgaan van deze gemeente, de gemeenteraad, al door te willen met de van huis uit sociaaldemocraat. In 2015 volgde Smid Hans van der Laan op. ‘Ik ben blij dat de raad mij wederom heeft voorgedragen. Er ligt nog voldoende werk,’ zegt Smid. De burgemeester heeft er een pittig weekje op zitten. Allereerst was er van alles te doen rondom de Rodermarkt en daarnaast kreeg hij een manifest uitgereikt door een groep geëngageerde burgers. De kritiek was in sommige gevallen niet voor de poes. Smid: ‘Als burgemeester moet je soms een teflonlaag hebben.’

Woensdag 30 september kreeg Klaas Smid uit handen van Femke Wolthuis uit Norg, Tom Stienstra uit Alteveer en Roelof Vochteloo uit Peize een burgermanifest uitgereikt. Een manifest dat bedoeld is om de kloof tussen burger en gemeente te dichten. De groep initiatiefnemers zegt vooral vooruit te willen kijken. Iets dat Smid beaamt. ‘Er gaan dingen fout, natuurlijk. Maar er gaan ook zaken wèl goed. Ik ben uiteraard blij met dit initiatief. Dit kunnen wij zien als een start voor de participatieverordening.’ Smid vindt dat sommige zaken in het manifest wel heel zwart-wit zijn gesteld. ‘Er wordt bijvoorbeeld geschreven dat de ambtenaren er voor zichzelf zitten. Nou, dan moet ik het echt voor mijn mensen opnemen. Dat is natuurlijk niet zo,’ zegt Smid stellig. ‘Iedereen die hier werkt, is er voor de publieke zaak. Voor de inwoners. Natuurlijk, de één communiceert beter dan de ander. En natuurlijk zijn er verbeterpunten, maar in de basis werken wij hier voor de inwoners.’

Daar zijn de meningen over verdeeld. De opstellers van het manifest zeggen dat de inwoners van Noordenveld zich vaak niet gehoord voelen. In een aantal projecten hebben de initiatiefnemers elkaar gevonden. De aanpak van de gemeente in de nieuwbouwplannen voor Roden- en Peize Zuid, de Prins Willem-Alexanderhoeve in Alteveer en de Vluchtheuvel en de Tip in Norg. De groep bepleit een cultuuromslag op het gemeentehuis. Van bepalend naar faciliterend. Volgens Smid ligt dat genuanceerder. ‘Dat hangt natuurlijk af van het project. Wie is eigenaar van het project?’

‘Maar wat we steeds horen, is dat mensen zich niet serieus genomen voelen, niet gehoord,’ zegt Tom Stienstra. ‘Iedereen op het gemeentehuis zou zichzelf telkens de vraag moeten stellen; hoe zou ik benaderd willen worden als inwoner?’ Uit een rapport van de rekenkamer van Noordenveld blijkt bovendien dat het nu voor ambtenaren niet duidelijk is over hoe goede samenwerking met inwoners eruitziet.

Volgens Smid is de organisatie voortdurend in verandering en ten goede: ‘Binnen de ambtelijke organisatie is deze ontwikkeling steeds meer in gang gezet. Kijk naar je bewoner.’ De burgemeester zegt verder dat het ‘kopje’ participatie een vast onderdeel wordt binnen de gemeente. En niet een om af te vinken, maar om echt rekening mee te houden. ‘Maar dat moet per project bepaald worden. Je moet het af kaderen en er een tijdpad aangeven. Zodat het geen gebed zonder end wordt,’ stelt Smid. ‘Inspraak wil trouwens niet zeggen dat iemand zijn zin krijgt natuurlijk. Dat wordt weleens verward. In veel projecten is de burger wel degelijk gehoord, maar wordt er door de raad iets anders besloten. Dat kan. De raad is nog steeds ons hoogste orgaan. Zij hebben een mandaat gekregen van de burger. Door middel van verkiezingen.’

Burgemeester Smid is blij dat de Rodermarkt er op zit. Hij kijkt uit naar volgend jaar, hopelijk een Rodermarkt in al zijn hevigheid. Met ook een paarden- en warenmarkt. ‘Op een gegeven moment kregen wij signalen binnen dat er wel paarden zouden komen naar Roden. Wat moet je dan?’ legt Smid uit. ‘Dan is het kiezen tussen twee kwaden. Ik ga natuurlijk niet op dat moment De Brink leegvegen. Dus dan moet je kijken hoe dit het beste te faciliteren. In goed overleg met Volksvermaken hebben wij het toen in orde gemaakt.’ Het beeld dat geschetst is, dat Smid in onmin zou leven met Volksvermaken, klopt volgens hem niet. ‘Natuurlijk gaan wij evalueren en bekijken waar de schoen knelde, maar laten wij eerlijk zijn voor iedereen was deze editie nieuw en anders. Dus het is schakelen en constant bijstellen.’ Het moment van de Rodermarkt was niet opportuun. De veranderingen in de maatregelen kwamen op 25 september en dat was voor sommige onderdelen te laat. ‘De burgemeester valt in het geval van de paardenmarkt weinig te verwijten,’ vindt fractievoorzitter van de VVD Robert Meijer. ‘Dan moet je handelen en kiezen tussen twee kwaden. Ik denk, en ik ben niet de enige, dat hij dat goed heeft gedaan.’ 

Smid heeft de maatregelen voor de terrassen nog kunnen versoepelen. ‘Daar waren wij natuurlijk blij mee,’ vertelt eigenaar Anton Hamstra van Onder de Linden. ‘Het was erg gezellig en je merkte echt aan de mensen dat men er weer aan toe was. Ik heb de burgemeester wel gemist. Ik heb hem niet gezien.’ Tijdens zo’n evenement is de veiligheid de prioriteit van de burgemeester, vindt Smid. ‘Ik heb gekozen voor beheersbaarheid in het geval van de paardenmarkt. Niet dat het een wildwest- gebeuren zou worden. Daar ben ik dan vooral mee bezig,’ verklaart Smid zijn lijfelijke afwezigheid. ‘Als het spannend wordt, in het geval van de opstootjes, dan word ik constant door de politie op de hoogte gesteld.’ En spannend werd het op twee avonden. Helemaal omdat de politie te maken heeft met een beperkte politiecapaciteit. ‘Het is schandelijk dat de politie wordt bekogeld. Dat is echt niet te tolereren. De groep is meerdere malen gewaarschuwd dat de wapenstok gehanteerd zou worden,’ verklaart Smid het optreden van de politie. ‘En de politie was in normaal uniform. Op de dinsdag stond er een peloton ME’ers klaar om escalatie te voorkomen. Dat wil je natuurlijk niet als burgemeester. Maar nogmaals veiligheid en orde is dan mijn prioriteit en dan niet enkele handen schudden op het terras. Daarnaast ben ik zelf ook nog wat huiverig voor grote groepen mensen.’

Op 2 november wordt het officieel, dan plakt Smid er nog zes jaar aan vast. ‘Ik vind het een prachtige gemeente. Mensen staan met beide benen op de grond en hebben een nuchtere mentaliteit, dat zie ik graag. Ook zie ik steeds meer betrokkenheid van Noordenvelders in de lokale politiek. Ook jongeren,’ zegt Smid. ‘Het besturen is wel ingewikkelder geworden. Mensen zijn mondiger geworden, de zaak raakt sneller gepolariseerd. De discussie staat sneller op scherp. Maar ik ben trots op de afgelopen zes jaar. Ook wij, als gemeente, moeten met de tijd mee bewegen. Maar ik heb de organisatie de afgelopen zes jaar echt zien veranderen.’