De gebakken lucht van Fred Teeven

FredTeeven

Klaas Smid 2015 PORTRETToch sluiting gevangenis Veenhuizen
VEENHUIZEN – Februari 2015. Fred Teeven brengt een bezoek aan Veenhuizen, het Verenigingsgebouw in het bijzonder. VVD Noordenveld had hem uitgenodigd. Staatssecretaris was hij toen. Hij vertelde vrijuit over de komst van Noorse gevangenen naar Veenhuizen én over de toekomst van de gevangenissen in het dorp. ‘Als we – vanaf 2017 schat ik- de politie weer op sterkte hebben, zal het aantal gevangenen weer stijgen. Daar moet je nu dus al rekening mee houden. De gevangenissen in Veenhuizen blijven open. Mochten er tóch gevangenissen moeten sluiten, dan is eerst het westen van Nederland aan de beurt. Werkgelegenheid in het noorden heeft prioriteit bij de Rijksoverheid’, zei hij. En tevreden verlieten de toehoorders- veelal personeel van die gevangenissen- de bijeenkomst. Weg waren de zorgen.
Ruim een jaar later blijkt dat Teeven iedereen voor de gek gehouden heeft. Beloftes heeft gedaan die niet waargemaakt kunnen worden. Want: minister Ard van der Steur stuurde vorige week een brief naar de Tweede Kamer waarin staat dat sluiting van gevangenissen onvermijdelijk is. Oorzaak: daling van de criminaliteit en de kortere celstraffen. En dus wil Justitie in 2021 de gevangenis in Ter Apel en een van de twee gevangenissen in Veenhuizen sluiten. Bovendien wordt de subsidie aan jeugdinrichting Het Poortje in Veenhuizen, waar 115 mensen werken, per 2018 stopgezet. Sluiting van Het Poortje is dan onvermijdelijk.

Teeven oreerde een dik jaar geleden nog anders. ‘ Het gevangeniswezen zal voor ‘altijd’ in Veenhuizen blijven. Dat is nooit een punt van discussie geweest ook. Norgerhaven en Esserheem worden opgeknapt en blijven gevangenissen. Daardoor blijft er werk.’ De woorden van de man van de verdwenen bonnetjes blijken nu – amper een jaar later- helemaal niets meer waard. Van der Steur zegt dat uit berekeningen blijkt dat er over vijf jaar landelijk 3000 plaatsen onbezet zijn. Minder criminaliteit? Of worden er door gebrek aan menskracht minder boeven gevangen? Hoe dan ook: de werknemers van de gevangenissen in Veenhuizen zijn weer de sigaar. Verkeren wéér in onzekerheid.

In Veenhuizen werken zo’n vijfhonderd mensen fulltime in Norgerhaven en Esserheem. Ondernemingsraad voorzitter Landman liet weten de mededeling van de minister ‘een gigantische klap’ te vinden. ‘ In 2013 zijn Groot Bankenbosch en Fleddervoort al dicht gegaan. Toen hebben we personeel nog elders ondergebracht. Dat gaat ons nu niet lukken.’ De dreigende sluiting van Het Poortje is triest voor het personeel, maar zeker ook voor Noord Nederland. Momenteel bivakkeren ongeveer 35 jongeren in Het Poortje. Straks moeten jongeren naar Nijmegen of de Randstad. Ook bepaald niet ideaal voor de (bezoekende) ouders.

De reacties op het plan van de minister waren niet mals. Gelukkig beten de noordelijke hoogwaardigheidsbekleders flink van zich af. Zeker Jack Tichelaar. De Commissaris van de Koning van de provincie Drenthe reageerde als door een adder gebeten. ‘Dit is een eenzijdig besluit van het kabinet. Als dit de manier van werken is, dan zullen wij eens kijken wat we willen met de al gemaakte afspraken rond natuurgebieden, de plaatsing van statushouders, de opvang van vluchtelingen en windmolen. Het gezegde afspraak is afspraak geldt kennelijk in dit verband niet’, brieste Tichelaar, die verder opmerkte dat het niet de eerste keer dat op deze manier afspraken door Den Haag niet worden nagekomen. Tichelaar denkt in dat verband aan het belastingkantoor, de kazerne en de dienstregelingen. ’En maar zeggen dat Drenthe een kwetsbaar gebied is en een gebied is waar rekening mee gehouden wordt.’ Of Den Haag warm of koud wordt van de woorden van Tichelaar is maar de vraag. Gelukkig beet hij wel van zich af, gelukkig vanuit Drents en dus Veenhuizer oogpunt bezien.
Natuurlijk wist ook burgemeester Klaas Smid niet wat hij zag toen hij vorige week de brief onder ogen kreeg. ‘Twee jaar geleden zijn heldere afspraken gemaakt en is zelfs renovatie toegezegd. Dit raakt een belangrijke economische basis van de gemeente. Natuurlijk zullen wij er alles aan doen om deze plannen de kop in te drukken’, liet de burgemeester- ook woensdagavond tijdens de raadsvergadering- weten. Noordenveld hoeft het in elk geval niet alleen te doen. Er zal in groter, Noordelijk verband geprotesteerd worden tegen de plannen van Den Haag. Morgen (woensdag) gaat een delegatie van de gemeente Noordenveld naar de Hofstad. Wellicht zullen zij dan gesteund worden door gevangenispersoneel. Smid is onthutst, maar niet verslagen. ‘Daarom kon ik me zeker verplaatsen in de reactie van Tichelaar’, zei hij woensdagavond.

Ook van FNV Overheid zal nog wel wat vuurwerk komen. Ook zij wijzen naar de beloften van Fred Teeven. ‘Teeven stelde na acties van het gevangenispersoneel dat er geen sluitingen meer plaats zullen vinden. Die politieke belofte wordt nu zomaar van tafel geschoven. Landelijk zullen er daardoor 1900 arbeidsplaatsen verdwijnen’, liet Frans Carbo in de media weten.

Terug naar februari 2015. De dag dat Fred Teeven kwam, zag en loog. Achteraf gezien wond hij iedereen om zijn vinger. Was zijn goed nieuwsshow een soort van zoethoudertje. Hij liet weten zo graag te joggen in Veenhuizen. Hij prees het personeel. Iedereen in Nederland was lovend over Veenhuizen, en Fred wel in het bijzonder. En nee, het bleef allemaal zoals het was. Teeven kreeg applaus. De grote bolide werd voorgereden en weg was ie. De woorden van februari 2015 bleken niets meer dan gebakken lucht. Zijn we er toch weer ingetuind.