De RAS-dorpen en de gaslocatie Langelo

RODEN – Geert Willems is de luis in de pels van politiek Noordenveld. Hij bezoekt vrijwel elke politieke bijeenkomst en vormt zich vervolgens een eigen mening.

Er vliegen momenteel scheuren in de muren van huizen en boerderijen rond de gaslocatie te Langelo. Heeft het met de gasopslag te maken? Nee, zegt de NAM, gesteund door een door de NAM in gehuurd onderzoeksbureau, Arcadis. Ja, zeggen omwonenden, en ze reppen over een onderzoek vanuit de Universiteit Delft, die op haar beurt geen spaan van het Arcadis onderzoek heel laat… zo is de huidige stand van zaken… ruw geschetst. Tijd om eens terug te keren naar de periode, toen de bouw van de Nam-locatie nog niet opgericht was. Ik was er destijds bij. Als getuige. Ik zat in de jaren 1996 tot 1998 in het bestuur van Dorpsbelangen RAS. Onder de charismatische voorzitter Rinus Pries… om met de deur in huis te vallen. Ik geef het toe. Ik ben omgekocht! Met mij het hele bestuur. Het geld, zo’n kleine twee ton aan guldens, is over de hele RAS-dorpsgemeenschap uitgedeeld. Door het bestuur… aan de school, het dorpshuisje, speeltuin, veel verenigingen, van klootsschiet-, ijs-, bejaarden-, toneel-, dorps-, gymnastiekverenigingen en nog veel meer. Het werden plotseling redelijk rijke verenigingen. 20 jaar later is er niet veel meer van te merken. De meeste verenigingen zijn al ter ziele gegaan, vooral door de sluiting van de school. Oh ja, het geld werd in de vorm van een envelop met inhoud overhandigt tijdens een spetterende lasershow die de feestelijke opening van de NAM-locatie opleukte. Voorzitter Rinus Pries ontging het uit handen van de NAM-voorlichter Frank Duut. De reden? Ik was er zelf bij, dus daar gaat ie. Aanvankelijk kwam er uit de dorpsgemeenschappen nogal wat weerstand tegen de komst van de NAM. Men wist toen al, dat er negatieve effecten waren bij gaswinning en er waren al signalen merkbaar. In 1986 een aardbeving in Assen en er was al sprake van bodemdaling. Bovendien komt dr. Meent van der Sluis de eer toe om als klokkenluider het verband al in 1987 gelegd te hebben. Hij was een Sociaal Geograaf uit Assen, werkzaam als milieudocent aan het van Hall instituut in Groningen. Omdat hij politiek gezien de rol van linksbuiten speelde in de statenfractie van de PvdA, zag voorlichter Duut zijn kans schoon Meent als een soort fantast in de regionale pers af te schilderen. Pas een paar jaar geleden heeft Duut in de regionale pers met moeite toegegeven, dat Meent van der Sluis het bij het rechte eind had. Meent is jong gestorven. In 2000 aan een acute hartstilstand. Geen wonder dat Duut die met de omwonende onderhandelde en de bezwaren van tafel probeerde te krijgen, al vroeg zijn toevlucht zocht tot… omkoping… Ik herinner me nog dat op een gegeven moment voorzitter Rinus Pries in al zijn wijsheid tot de conclusie kwam, dat het een illusie was te denken dat we de komst van de gaslocatie nog tegen konden houden… Hij raadde ons aan maar eieren voor ons geld te kiezen… Langelo was ons voorgegaan. Het nabijgelegen Een greep naast alle prijzen. Zij waren niet in gesprek gegaan met de NAM. Daar hadden ze later “gloepens veul spiet” van. Anne Doornbos woonde er toen nog niet.. Een paar jaar geleden werd er schade geconstateerd aan veel huizen. In Groningen was dit ook het geval. Door duidelijke aardbevingen. Zo wilden de omwonenden in deze streek  het beslist niet noemen. Zij spreken van bodemtrillingen. Daarbij houden ze er uiteraard ook rekening mee, dat het introduceren van het begrip “bevingen”, wel eens slecht uit kan pakken voor de marktwaarde van hun koophuis! Inmiddels zijn er al heel wat activiteiten door betrokkenen ondernomen. De schade is inmiddels geinventariseerd… Door de NAM zelf. Ik heb er in deze kolommen aandacht eerder aandacht aan besteed. Ik bezocht een van de meest getroffen panden. Het Restaurant Jachtlust in Steenbergen. Ik kon met eigen ogen waarnemen waar we het over hadden. Ik beloofde die aardige uitbaatster, dat ik ook mijn best zou doen, dat de burgemeester zelf kwam kijken. Zowel oud burgemeester Hans van der Laan, zijn opvolger Klaas Smid vergezeld van raadslid Harm Holman, alsook Nationaal onderzoeker Hans Alders hebben daar de schade duidelijk waargenomen. De NAM was wat voorzichtiger om de schade te erkennen door haar toedoen. Dat bleek al snel. Er was intussen een werkgroep gevormd, bestaande uit omwonenden. Woordvoerder is Albert Wemmenhoven uit Steenbergen, reserve PvdA-raadslid bovendien. Van hem krijg ik weinig te horen. Hij doet al net zo geheimzinnig als die voorlichter van de NAM. Ik vroeg hem om gegevens uit dat rapport van de Universiteit Delft. Dat is geheim, meldde hij op gewichtige toon. Een week geleden liet hij wel het achterste van de tong zien tegenover een regionaal dagblad. De meeste van U zullen dat niet gelezen hebben, vanwege de geringe dekkingsgraad van dit dagblad. Wemmenhoven meldde jubelend dat het rapport hem in het gelijk stelde. Of dat zo is, daar moet U dus even mee wachten. Ik mag het voor U van hem het nog niet inzien. “Totdat het in de raadscommissie geweest is” (..) vertrouwde Albert mij toe tijdens een PvdA-jaarvergadering. Het bestuur van Dorpsbelangen RAS houdt zich opmerkelijk koest. Omdat hun voorgangers destijds zich schaamteloos lieten omkopen? Ik weet het niet. Om onduidelijke redenen mag ik er niet meer lid van zijn. Tot 2 keer toe mij aangemeld. Nooit meer iets van gehoord… zou ik alleen de schuld hebben gekregen, dat we ons destijds hebben laten omkopen? Ik kan het niet bevestigen…