‘Dit past zo bij ons; we voelen ons als vissen in het water’

Boerderij Oosterheerdt: een verbindende factor

LEEK – Iedereen kent boerderij Oosterheerdt in Leek. De boerderij is sinds 1 juli vorig jaar in handen van Mike en Ria van der Most. Landgoedboerderij noemen ze het monumentale pand, waarin vooral verbinden centraal staat. Waar mensen zich kunnen ontwikkelen, waar tijd en ruimte is voor ontmoeting en waar het gewoon goed toeven is. Mike en Ria willen verbinden. Verbindingen maken tussen mens en dier, tussen mensen van verschillend pluimage, tussen Leek en Nienoord. ‘Deze boerderij is van iedereen. We delen het met de Leekster bevolking. Jong, oud, studenten, mensen met een beperking: iedereen is hier ontzettend welkom’, zeggen Mike en Ria. Verhaal over gevoel en over wat dieren ons kunnen leren.

Vrijdagmorgen. Het is als altijd een drukte van belang op de boerderij. In het werkelijk adembenemende voorhuis wordt de laatste hand gelegd aan de Bed & Breakfast. Mensen genieten er van de dagbesteding, er wordt muziek gemaakt, er komen zomaar mensen langs voor een kop koffie. De dieren trekken de aandacht en krijgen die ook. Pak een stoel, zet die op het erf en je voelt het: hier gebeurt ‘iets’ met mensen. Hier geen stress om niets, om onbelangrijke zaken. Hier kan iedereen zichzelf zijn. De dingen doen die hij of zij leuk vindt. Hier kun je leren. En dat alles met passie. Met liefde en op basis van wederzijds vertrouwen. Alle deuren in de boerderij staan gewoon open. Mensen wandelen dus in en uit. Tot ongerustheid en bezorgde blikken leidt het nooit. Een oase van rust in een maatschappij die juist bol staat van de spanning. Van moeten, van druk en van ego en imago. Dát gevoel van thuis zijn, dat hebben Ria en Mike er bijzonder snel ingekregen. ‘We beschouwen dit ook niet als baan. Het is niet zo dat iedereen hier om vijf uur weg moet zijn. We geven veel en dat voelen mensen. Dáár zit het ‘m in. Gevoel. Nu al zie je mensen zich hier op prachtige wijze ontwikkelen. Ze kruipen uit hun schulp. Ze doen de dingen die ze leuk vinden en ook goed kunnen.’

Even terug naar november 2015. Toen kregen Mik en Ria te horen dat zij Oosterheerdt mochten kopen. Best knap, want er was veel meer belangstelling. ‘Dit is wat we zochten, onze grote droom. Ik denk dat de gemeente Leek dit ook zo gevoeld heeft. We hebben ook samen over onze doom verteld. Dit is niet primair een bedrijf, dit is een boerderij in en voor Leek. Het erf is weer open, je loopt zo de landerijen op. De dieren op die landerijen komen terug en we zoeken verbinding. Ja, dat is een belangrijk woord voor ons. Hier is iedereen gelijk en kan iedereen zichzelf zijn. De mensen die hier komen zijn divers. Dagbesteding, scholen en onderzoekers, we krijgen hier alles. We zullen het sterker vertellen, binnenkort komt het Kaukasisch Mannenensemble op bezoek. We krijgen gasten uit Israël. Onlangs as Lol.FM hier te gast. Mensen van allerlei pluimage, inderdaad. Daar maken we geen verschil in. We hebben dieren hier, schapen en honden. Er lopen blaarkopkoeien, varkens. Er is hier altijd wat te doen. ‘

Behalve ontmoeten en verbinden zijn dieren belangrijk voor Mike en Ria en voor hun Landgoedboerderij. Mike geeft al heel lang workshops door heel Nederland waarin hij laat zien dat mens en dier amper verschillen. Workshops die bovendien de ogen van onder meer leidinggevenden in het bedrijfsleven openen, die kunnen zorgen voor een betere sfeer op de werkvloer. ‘Mensen zijn ook dieren’, zegt Mike, nationaal bekend als buitengewoon bekwaam schapendrijver. ‘Mens en dier reageren primair. Ook zakenmensen reageren en handelen vaak primair. Voor mij maakt het dan ook weinig verschil of ik schapen en honden train, of met mensen werk. Het gaat om je ‘te verplaatsen in’. Om samenwerken. Ik verzorg workshops schapendrijven door heel Nederland waarin ik dit laat zien. Dat doe ik voor bedrijven en groepen mensen. Ook voor grote jongens als Shell en de NAM. Ik laat zien wat respect en complimenten kunnen betekenen voor mens en dier. Je moet een bedrijf zien als een pand vol dieren. Dan gaat het er dus om, om iedereen zo optimaal mogelijk te laten functioneren. Zoals ik honden kan ‘lezen’, zo moeten leidinggevenden hun mensen kunnen begrijpen. De parallel tussen schapendrijven en het managen van groepen mensen is groot. Groter dan je denkt. Als je een hond en schaap wilt trainen, moet je ze eerst lezen. Ik herken meteen het talent van een hond, ik zie meteen wat het vervelende hondje is, ik zie welke hond meteen snapt wat ik bedoel. Als je dat met een hond kunt, kun je dat met mensen al helemaal. Nu nog reis ik door heel Nederland. Het is uiteraard de bedoeling die workshops meer en meer hier in Leek te geven. Hier kan men dat prima combineren met een lunch of diner. Met een rondje over het landgoed. Hier is ontstellend veel mogelijk’, zegt Mike.

Ria werkt al jarenlang bij Diergeneeskundig Centrum Hopmans. ‘Dieren spelen een belangrijke rol in ons leven. Mike en ik hebben elkaar niet geheel toevallig tijdens onze opleiding leren kennen. De sterke band met dieren heb ik altijd gehad en dat verveelt nooit’, laat Ria weten. Mike groeide op in een flatje in Schiedam. Tussen het beton. Het enige groen in de buurt was het gras tussen de stoeptegels. ‘Mijn droom was toen al het hebben van dieren. Wellicht ook omdat ze daar zo weinig waren. Op mijn dertiende – ik woonde nog op de flat- wilde ik bijvoorbeeld al een koe. Dat heb ik ook onderzocht, want mijn ouders sloten niets op voorhand uit. ‘Ga maar onderzoeken’, moedigden ze me juist aan.’ Dat laatste zegt Mike niet zomaar. ‘Je moet je dromen durven uitspreken. De kans dat ze uitkomen, wordt dan een stuk groter. Wij mensen hebben nogal eens de neiging eerst alle mogelijke redenen te bedenken waarom je droom niet uit zou kunnen komen en spreken ze vervolgens dus maar niet uit. Niet doen! Zeg wat je hart je ingeeft. Durf dat. Wij hebben altijd gezegd dat het hebben van een Landgoedboerderij als dit ons ideaalplaatje zou zijn. En waar zitten we nu? Precies, ja. Ik denk dat mensen te snel ‘nee’ zeggen. Teveel in onmogelijkheden en te weinig in kansen denken.’

Ondertussen lopen honden langs. In de verte staat een koe. De schapen laten zich horen. ‘Ach, diertjes. Zo mooi. En wat hebben ze ons al veel gebracht. We hebben via dieren al zoveel bijzondere mensen mogen ontmoeten en zijn op heel bijzondere plekken geweest. Was ons anders niet overkomen hoor. Dieren hebben geen dubbele agenda. Ze voelen meer dan wij mensen en ik denk dat we wel eens te geringschattend doen over hun verstandelijke vermogens. Ik las laatst een boek waarin de vraag gesteld wordt of wij mensen wel slim genoeg zijn om dieren te begrijpen. Ik durf die vraag niet met zekerheid te beantwoorden. Ja, een schaap ook. Honderd procent. Ik ondervind dat elke dag. Een schaap heeft misschien wel meer cognitief vermogen als wij mensen. Dat meen ik oprecht.’

Mike kan als geen ander de gelijkenissen tussen mens en dier blootleggen. Kan bovendien laten zien wat je met die wetenschap kunt doen. Bijvoorbeeld voor een betere bedrijfsvoering, een betere sfeer. Of gewoon om te laten zien hoe bepaalde processen verlopen. Oosterheerdt is uiteraard meer dan dat. ‘Heel binnenkort krijgen we onze eerste gasten in de Bed & Breakfast’, vertelt Ria, die de ruimtes vervolgens laat zien. Adembenemend. Hier geen dertien-in-dozijn Ikea-nachtkastjes. En geen televisie maar een boekenkast. Het uitzicht op de landerijen is elk seizoen adembenemend. Dit is ‘een tafereeltje’ zoals die vroeger vaak op schilderijen werd vastgelegd. ‘Als ze vragen wat we doen, zeg ik ook nooit dat we een bedrijf leiden. Zo voelt dat namelijk niet terwijl ook wij natuurlijk geld moeten verdienen. Dit is een manier van leven. Dit is een gevoel. Dit is liefde voor mens en dier en pure passie.’

Overigens kijken Ria en Mike verder dan de eigen boerderij alleen. Uiteraard zou je bijna zeggen. ‘We zijn met alle gebruikers van Nienoord onlangs gestart met overleg om tot een betere samenwerking te komen. We beseffen dat dit al heel vaak geprobeerd is, maar gezien de positieve reacties én het feit dat ook de gemeente nu het voortouw neemt, verwacht ik dat dit overleg vruchten af gaat werpen. Samen kunnen we dit Landgoed nog veel beter op de kaart zetten. In onze ogen is het zaak iedereen z’n corebusiness te laten doen. Willen mensen kamperen? Dan verwijzen we ze naar de camping in plaats van ze aan te bieden om hier de tent maar ergens op te zetten. Het is een kwestie van elkaar iets gunnen. De ene keer scheelt je dat wat koppen koffie en een beetje omzet, een andere keer is dat andersom. Samen kunnen we er echter voor zorgen dat er heel veel meer denkbeeldige kopjes koffie kunnen worden geschonken. En dáár gaat het dus om. We proeven dat die bereidheid om elkaar wat te gunnen er meer dan ooit is.’ Zelf willen ze daar een extra verbinden de rol in gaan spelen. Maar die toevoeging is – als je Mike en Ria spreekt- overbodig. Verbinden is het toverwoord op het ‘nieuwe’ Oosterheerdt. En dat voel je. Woorden zijn dan overbodig.