‘Fitte, gezonde mensen maken meer kans op een baan’

Wethouder Reint-Jan Auwema over ‘gezonde’ ambities

RODEN – Zelf ziet hij er gezond uit. Hoewel hij anders beweert en soms zelfs iets van een ‘zwembandje’ ontdekt, ziet wethouder Reint-Jan Auwema er nog ongeveer net zo uit als toen hij het spel van voetbalvereniging Gomos verdeelde. Auwema heeft weinig aanleg om dik te worden en bovendien sport en beweegt hij nog steeds meer dan voldoende. Hij voetbalt, hij fietst (op de racefiets en op de ‘gewone’ fiets naar het werk) en af en toe plant hij een duurloopje. Eten wil er nog wel eens bij inschieten. ‘Ik eet niet veel en onregelmatig, net zoals ik relatief weinig slaap. Het is toch vaak rennen en vliegen en dan is een snelle hap gemakkelijk. Net als de bekende magnetronmaaltijd. Wel probeer ik voldoende fruit te eten en drink ik veel water’, zegt de wethouder van onder meer sport. Auwema is ambitieus en doet er alles aan inwoners van zijn gemeente meer in beweging te krijgen. Want, zo weet hij, sport en bewegen is leuk, gezond. Het is bovendien goed voor de schatkist van Noordenveld, want gezonder en fitter worden betekent volgens de wethouder ook een grotere kans op een baan en minder zorgkosten. Auwema over ‘gezonde’ ambities.
Voor veel mensen is Auwema dé man die het plan om van Noordenveld dé fietsgemeente te willen maken er hoogstpersoonlijk doordrukte. ‘Dat is toch een misverstand. Ik zal je zeggen dat ik heel lang niets bijzonders met fietsen had. Dat is eigenlijk pas ontstaan toen ik uitgedaagd werd door mijn collega Alex Wekema en vrijwel ongetraind deelnam aan de Veldslag om Norg. En toen lagen de plannen om van Noordenveld dé fietsgemeente te maken er al. Eigenlijk ben ik dus geïnspireerd geraakt door iets waar ik zelf verantwoordelijk voor ben. Mooi hè. Ik heb vorig jaar zesduizend kilometer gefietst. Stond ik zelf ook van te kijken. Maar zonder gekheid, Noordenveld op Fietse kan de gemeente heel veel bieden. Mooi voorbeeld is wel de onlangs gereden Drenthe 200. Veel deelnemers, veel mensen in beweging, mensen waren onder de indruk van de omgeving hier en het merendeel van de deelnemers overnachtte in Roden of directe omgeving. Ook goed voor de economie dus. Dat we bezig zijn om een aantal mountainbikeroutes aan te leggen in de gemeente, is min of meer concreet geworden na een gesprek met Staatsbosbeheer. Zij vonden dat we echt eens na moesten denken over een aan te leggen route in het Mensingebos vanwege de grote drukte in het bos. Fietsers, wandelaars en ruiters bewegen kris kras door elkaar heen, de natuur begint er onder te lijden en het bevordert de sfeer ook niet echt. Ander voorbeeld: de NAM. Ze vroegen zich af of hun terrein in Langelo niet geschikt zou zijn voor een ATB route en in Norg kwam men ook niet verder met de plannen die er al geruime tijd liggen. Zo ontstond het idee voor een gemeente brede aanpak en streven we nu naar het aanleggen van circa 70 kilometer aan routes. Niet dus omdat ik dat zelf wil, maar omdat het echt van meerwaarde is voor Noordenveld. De routes moeten inwoners verleiden om te gaan fietsen, en toeristen verleiden om naar deze gemeente te komen. Verleiden is wel een belangrijk woord. Ook bij kinderen. Zelf houd ik niet van mensen die zeggen dat ik ‘iets moet’. In mijn optiek moet je mensen niets opleggen, maar ze laten ervaren hoe leuk fietsen is. We proberen voorwaarden te creëren waardoor  kinderen echt heel graag op fiets naar school willen’, zegt de wethouder. Auwema zegt dat wat hem betreft de grote parkeerplaatsen bij de scholen kunnen verdwijnen. ‘Dat gaat natuurlijk wat ver, maar ik ben groot voorstander dat iedereen op de fiets naar school komt. Ik denk ook dat dit veiliger is en zeker gezonder. Jezelf gezond en fit voelen biedt ontzettend veel voordelen. Je sport gemakkelijker en langer, je beweegt beter, je studeert beter en op je werk functioneren gezondere mensen vaak ook beter. Ik denk ook echt dat gezondere en fittere mensen meer kans maken op een baan.’

Auwema houdt zeker ook kinderen goed in de gaten. Zo is Noordenveld een JOGG-gemeente. Wil het jongeren dus op gezond gewicht hebben en houden. ‘Toch vind ik persoonlijk dat het met overgewicht op basisscholen in onze gemeente nog wel wat meevalt. Een minderheid gelukkig, zoals je ook kinderen met ondergewicht hebt. Veel mensen beweren dat een tweede uurtje gymnastiek op scholen al zou helpen. Ik geloof daar alleen in als ook dat tweede uurtje wordt verzorgd door een vakleerkracht. Anders heb ik persoonlijk liever dat ze elke dag op de fiets naar school komen of lekker ravotten op het schoolplein in plaats van een extra uurtje gym. De effecten van het zijn van JOGG-gemeente zijn lastig te beoordelen. Ook dit is verleiden. Bij aanvang van dit project kregen kinderen bijvoorbeeld allemaal een flesje water. Veel kinderen drinken dat nooit, nu kwamen ze in de verleiding dat wel eens te doen. Zo moet je het zien. Het is best lastig om  cijfers overleggen en het effect van een specifieke maatregel te meten. Dat is met veel meer projecten zo. Ook met het feit dat we fietsgemeente willen worden. Exacte resultaten zijn moeilijk te achterhalen. Wat levert een mooi criterium de gemeente concreet op? Is heel moeilijk te bepalen. Eigenlijk is het feit dat de hotels in onze gemeente rondom de Drenthe 200 vol waren het eerste concrete voorbeeld’, weet de wethouder.

Een gezonder Noordenveld in relatie tot minder zorgkosten. Auwema gelooft er in. Komt zelfs meteen met een voorbeeld. ‘Ik ken een man van in de zeventig. Hij nam iedere dag veel medicijnen. Sinds hij iedere dag 35 kilometer fietst, voelt hij zich  veel fitter en gebruikt hij helemaal geen pillen meer. Dat is een voorbeeld uit de praktijk. En natuurlijk is dit binnen het gemeentehuis een serieus onderwerp, nu wij als gemeente zelf voor een deel van de zorgkosten staan.’ Vandaar ook dat de gemeente al jaren kan beschikken over buurt-, sport en cultuurcoaches. ‘Hoe meer, hoe beter al zie ik in de toekomst liever een meer verbindende rol voor ze weggelegd. Nu is hun rol ook vaak uitvoerend’, zegt Auwema. De Norger prijst initiatieven als ‘a daily mile’, kinderen van de basisschool De Hekakker die elke dag een mijl rennen, net als hij beseft dat de consument is veranderd. ‘Competitiesporten lopen langzaam terug, omdat steeds meer volwassenen geen zin hebben in wekelijkse verplichtingen. Fitness is de grootste sport. Mensen lopen en wandelen veel, of gaan met de fiets het bos in. Ik vind overigens dat we als gemeente ook na moeten denken over de inrichting van de buitenruimte. Komt ie weer: verleiden. En van verleiding is nu niet altijd sprake. Kinderen van nu spelen niet zo vaak meer buiten, zo beweren veel mensen. Dan wil ik iedereen uitnodigen eens naar het omniveld in Norg te gaan. Is altijd vol. Kinderen kunnen het niet weerstaan. En natuurlijk, er liggen heel veel van speelveldjes in de gemeente. Maar: een grasveldje met twee doeltjes zonder net is niet uitdagend genoeg meer. We zullen moeten vernieuwen, misschien af van vaste waarden. Geen apenkooi meer maar freerunning. Interactieve gymzalen. Er is zoveel mogelijk. Misschien moeten we wat anders gaan denken.’

Auwema snapt ook de twijfel. De afwegingen die door hem, zijn collega’s en de gemeenteraad gemaakt moeten worden, zijn ook niet eenvoudig. Waar investeer je in? Wat is echt urgent? ‘Toch denk ik dat we sport en bewegen op een andere manier zouden moeten benaderen. Nu investeren voor een betere, gezondere toekomst. Hoewel ik echt vind dat rendement nooit leidend mag zijn als het over mensen gaat, noem ik zonnepanelen als voorbeeld. Je investeert nu en hebt over zeven jaar rendement. Zo zou je ook kunnen denken als je het over sport en bewegen hebt in de verwachting dat het rendement oplevert in de vorm van preventie in de zorg. Als we die discussie wat op gang krijgen dit jaar, is er weer een stap gezet. Bovendien moet het nu je me dan toch naar doelstellingen vraagt, dit jaar al gaan borrelen en bruisen op fietsgebied in onze gemeente. En laten we tot slot vooral niet vergeten dat sport een hele belangrijke plaats inneemt in onze dorpen en we er met elkaar volgens mij ook nog iets gelukkiger van worden.’