Fractievoorzitters maken tussenbalans op na drie jaar coalitie

‘We zijn op de goede weg, maar er moet nog wel heel wat gebeuren’

NOORDENVELD – In 2018 ging de coalitie vol goede moed van start met de ambities die zij vastlegde in het coalitieakkoord ‘Verbinden, samenwerken, doen!’ Daarin maakten de partijen afspraken over onder andere woningbouw, duurzaamheid, economie, zorg en welzijn, sport, cultuur, onderwijs, beheer openbare ruimte, veiligheid en gemeentelijke dienstverlening. Nu de coalitie drie jaar bezig is, is het tijd om een tussentijdse balans op te maken. Wat is er tot nu toe bereikt, en wat kan beter?

´We zijn wel op de goede weg, maar er moet nog wel heel wat gebeuren,´ meent Rikus Koopman, fractieleider van Gemeentebelangen, met negen zetels van de 23 de grootste partij in de Noordenveldse gemeenteraad. ´We zijn blij dat er nu iets gebeurt op het gebied van woningbouw, maar het had wel sneller gemogen. Kijk, toen we in 2018 begonnen stonden we de gemeente er financieel heel positief voor. We hebben een ambitieus plan opgesteld, waar we enthousiast mee aan de slag gingen, maar toen kwam er een omslag.´ De financiële druk nam toe, enerzijds door oplopende kosten in het sociaal domein, anderzijds door tegenvallende inkomsten uit het gemeentefonds. Daar kwam in 2020 de onverwachte coronapandemie nog bij, wat veel problemen opleverde. ‘Alles schoof als het ware op,’ aldus Koopman. ‘Door de financiële problemen ontkomen we niet aan het maken van keuzes, ook al is dat soms moeilijk gezien de ambities. Als Gemeentebelangen hebben we daarom drie echte prioriteiten gesteld voor deze raadsperiode. Dat zijn woningbouw, het Integraal Sport Accommodatieplan (ISAP) en de centrumplannen voor de drie kerndorpen.’

Aan deze onderwerpen wordt nu flink gewerkt volgens Koopman. ‘Er wordt goed gebruik gemaakt van de leefbaarheids- en dorpenfondsen en we zijn blij met het Oosterveld. Volgende week staat Roden-Zuid op het programma. De beslissingen die we nu maken kunnen bepalend zijn voor de komende tien à vijftien jaar. Wat de uitkomst van het debat ook is, het is in ieder geval goed dat we nu stappen maken.’ Al met al is Koopman dan ook niet ontevreden over de resultaten tot nu toe, hoewel het van hem wel sneller had gemogen. ‘We zijn op de goede weg, maar er moet nog wel heel wat gebeuren.’

Net als Gemeentebelangen is ook de duofractie PvdA/GroenLinks redelijk tevreden over de resultaten na drie jaar. Daarbij richt Bertus-Jan Epema van GroenLinks zich met name op duurzaamheid. ‘Ik ben blij dat er best veel aandacht en budget is gekomen voor duurzaamheid en biodiversiteit,’ zegt Epema. ‘Op scholen wordt gewerkt aan bewustwording van duurzaamheid, met de wijkgerichte aanpak verduurzamen we de wijken en we zijn bezig met de Regionale Energie Strategie.’ Ook is Epema blij dat voor de verbouwing van het gemeentehuis en de nieuwbouw van het brengstation is gekozen voor de meeste duurzame oplossing. Ondanks deze resultaten is hij ook voorzichtig: ‘Ik weet niet of we snel genoeg zijn op het gebied van duurzaamheid. Nog niet alle fracties lijken overtuigd.’ Toch overheerst de positiviteit bij Epema: ‘Ik heb wel het idee dat veel goede dingen gebeuren in de gemeente. We hebben ook een goede cultuur in de gemeenteraad, dat vind ik mooi. We gaan vaker in debat en nemen elkaar soms ook mee in een andere zienswijze.’ Dat PvdA/GroenLinks zich door Gemeentebelangen liet overtuigen over de aanpak van drugs noemt Epema als voorbeeld. Daarnaast werken fracties uit de coalitie samen met oppositiepartijen bij het indienen van moties en amendementen. ‘Uniek is ook het traject van beeldvorming bij Roden-Zuid,’ aldus Epema. ‘Dat is echt opgezet door de raad, waarbij alle partijen samenwerkten en moderator waren tijdens de online sessies.’

Epema’s collega Tiemen Ensink van de PvdA vult aan: ‘Participatie behoeft aandacht. Daar is steeds iets mee – het is of te vroeg, of te laat, of onvolledig. We gaan nu met de raad aan de slag om dit te verbeteren.’ Net als Epema is ook Ensink te spreken over de cultuur in de Noordenveldse raad: ‘Over het algemeen is er sprake van een opbouwende en constructieve houding. We werken samen aan een mooier Noordenveld.’ Waar bij Epema de focus op duurzaamheid ligt, kijkt Ensink ook naar wat er is bereikt op het sociale vlak. Hij vindt het mooi dat Noordenveld veel aan toegankelijkheid doet en dat het sociale vangnet in stand is gebleven, ´ondanks de financiële druk.’ Wat Ensink ook belangrijk vindt is onderwijs. ‘Scholen moeten optimaal zijn, zodat kinderen zich goed kunnen ontwikkelen en gelijke kansen krijgen,’ aldus Ensink. ‘Afgelopen jaar is er een nieuwe school in Veenhuizen gekomen, nu zijn we bezig met de Marke. Wel kwam de nieuwbouw van de Marke traag van de grond. Sommige processen duren wat te lang.’ Ensink benadrukt dat de coalitie nog niet klaar is en dat er met name op het gebied van woningbouw nog een opgave ligt. ‘Het is mooi dat we veel plannen in voorbereiding hebben. Hopelijk kan de schop snel de grond in.’

Gerard Willenborg van het CDA heeft een genuanceerd beeld van wat er de afgelopen drie jaar is bereikt. ‘Op het gebied van woningbouw hebben we niet bereikt wat we gehoopt hadden,’ geeft hij toe. ‘Alleen het Oosterveld is gelukt. Al acht of tien jaar roept het CDA dat we de woningbouw moeten aanzwengelen, maar het is de coalitie ook niet gelukt om dit uit het slop te trekken.’ Wel is Willenborg positief over de resultaten op het gebied van het sociaal domein en ook is hij blij dat het nu beter gaat met Museum Havezate Mensinge, na de commotie in de vorige raadsperiode. Het zijn kleine lichtpuntjes, maar verder is er niet veel waar Willenborg tevreden over lijkt te zijn. ‘Participatie gaat moeizaam,’ aldus de fractievoorzitter van het CDA. Gelukkig hebben we nu voor Roden-Zuid een vorm van participatie weten te vinden met online sessies en een enquête, maar ik houd mijn hart vast als het gaat over de zonneparken. Participatie gaat niet goed als je dit overlaat aan ontwikkelaars.’ Verder gaat de bouw van scholen traag volgens Willenborg, net als de aanleg van mountainbikeroutes. Ook moet de gemeente een beter beeld krijgen van de eigen financiën en de inkomsten uit het gemeentefonds. ‘Dat de inkomsten tegenvallen is deels onze eigen schuld,’ meent Willenborg. ‘We hebben ons rijk gerekend met de extra inwoners van het asielzoekerscentrum.’ Daarnaast leiden ook de centrumplannen voor Roden tot financiële risico’s in de ogen van Willenborg, doordat de cofinanciering nog niet rond is terwijl er wel plannen gemaakt worden. De fractievoorzitter van het CDA hoopt dat zaken in de toekomst sneller gaan, ‘maar dit blijkt lastig in de praktijk.’ Hij geeft aan dat het van belang is om bij onderwerpen continu de verbinding te zoeken met inwoners. ‘Dat is nu niet optimaal. Het lukt de gemeente niet om de juiste toon en vorm van participatie te vinden, waardoor er steeds problemen ontstaan, zoals bij het brengstation en de Oude Velddijk.’

De laatste coalitiepartner is ChristenUnie, met Menne Kamminga aan het roer. In tegenstelling tot veel van zijn collega’s is hij niet zo tevreden over wat er de afgelopen drie jaar is bereikt. ‘Veel is nog onderweg,’ aldus Kamminga. ‘Wijken werken bijvoorbeeld hard aan duurzaamheid, maar ik zie minder voortgang op het gebied van duurzaam watergebruik en de groene inrichting van wijken.’ Ook de centrumplannen gaan volgens Kamminga nog niet snel: ´Daar wordt wel aan gewerkt, maar het zijn langlopende processen.’ Daarnaast blijft geld om initiatieven in dorpen te ondersteunen op de plank liggen volgens Kamminga.

Verder maakt de fractievoorzitter van de ChristenUnie zich zorgen over de jeugdzorg en is hij kritisch over de wens van Noordenveld om fietsgemeente te worden. ‘Er zijn op dat gebied alleen kleine dingen bereikt, zoals het voorrang verlenen aan fietsers op rotondes,’ aldus Kamminga. Tot slot is hij van mening dat er in Noordenveld meer moet én kan gebeuren op het gebied van bestuurscultuur en burgerparticipatie.

Toch is ook Kamminga van mening dat er wel het één en ander is bereikt in drie jaar. Zo staat toegankelijkheid nu permanent op de agenda van de raad en koopt de gemeente duurzamer in, hoewel dat laatste volgens Kamminga vooral te danken is aan de inzet van de ambtelijke organisatie. De fractievoorzitter van de ChristenUnie is echter vooral blij met de voorlopige resultaten op het gebied van preventie en het brengstation. ‘We zijn blij dat inwoners nu meer gratis afval kunnen brengen naar het brengstation, zodat mensen die keurig afval scheiden daar niet een prijs voor hoeven te betalen,’ aldus Kamminga. ‘En met de preventienota is een goede stap gezet op het gebied van actief preventiebeleid. Maar ook daar geldt dat we goed moeten monitoren wat het concreet oplevert.’