Herfsttaferelen

Met enige regelmaat gaat de webmaster van IVN Roden (met assistentie) de website van de vereniging up to date maken (www.ivn-roden.nl). Eén van de aardigste onderdelen ervan, de waarnemingen (vooral foto’s), worden per maand vermeld. Die zijn zeer divers, soms best bijzonder en daarom de moeite waard om er af en toe eens naar te kijken. Je steekt er bovendien iets van op. Dat je nu op typische herfsttaferelen wordt getrakteerd kun je verwachten.

Zo’n heidelibel, door Trienke Tijseling uit Zevenhuizen in de ochtend gefotografeerd, is uiteraard een buitenkansje als je die voor de lens krijgt. Voordat hij actief kan worden moeten al die druppels wel door de zon zijn opgedroogd en de libel moet bovendien voldoende zijn opgewarmd voordat hij actief kan worden. Overigens zag ik dat de libel door Trienke nog niet van een naam was voorzien en daarom nodigt de webmaster u uit om dit alsnog te doen. Ik geloof niet dat er een prijs aan is verbonden, maar dat hoeft u er niet van te weerhouden uw oplossing per email te melden. Ik zou hier een eervolle vermelding kunnen plaatsen waarna eeuwige roem uw deel is. Mooie foto’s en meldingen van bijzondere waarnemingen zijn altijd welkom en kunnen worden geplaatst. Het gebeurt ook regelmatig dat iets wordt gemeld dat ik graag voor de zekerheid wil controleren, want de waarneming moet wel betrouwbaar zijn. Dat was kort geleden ook het geval bij de melding van een Ruigpootuil in het Natuurschoonbos, maar dat kon ik niet verifiëren. Vanwege de tijd van het jaar, al laat in het seizoen, twijfelde ik er wel aan en kwam het dus niet tot een vermelding. De waarnemers waren er echter van overtuigd en dan rest niets anders hen te complimenteren met de mooie waarneming, maar verder gebeurt er niets mee.

Zelf was ik afgelopen vrijdag getuige van een mooie waarneming, één die wel door anderen werd gedeeld, maar nog niet is benoemd. Onze paddenstoelenwerkgroep en de Groningse werkgroep waren door een particulier uitgenodigd om zijn natuurterrein, gelegen aan het Winschoterdiep bij Westerbroek, te komen inventariseren. Het aanhoudende droge weer leidde er al toe dat enkele van de wekelijkse excursie waren afgelast en misschien was dat de reden dat we daar met een vrij grote groep aanwezig waren. Dan verlang je zo langzamerhand naar omstandigheden waardoor paddenstoelen beter floreren. Normale herfstige omstandigheden dus met een enkele keer een flinke bui. We begrijpen ook heel goed dat de meesten van u het zo wel prettig vinden en daarom schrijf ik er altijd bij dat zo’n bui dan geacht wordt ’s nachts te vallen. Ik loop liever niet in de regen, maar neem het eventueel graag voor lief. Tijdens onze aanwezigheid werden er nog redelijk veel soorten gescoord. Eén ervan was beslist een niet alledaagse, namelijk een spinnendoder. Ook spinnen kunnen door schimmels worden aangetast, zo ernstig dat ze sterven en er helemaal door worden overwoekerd.

Zelf heb ik een keer een door een schimmel aangetaste vlieg gevonden. De vlieg leefde nog en was (instinctief doen ze dat) naar het einde van een tak gekropen. Vanuit zo’n positie kan de schimmel het best zijn sporen verspreiden. Of de gevonden (al dode) spin ook ergens op het uiteinde van een takje of dergelijke zat weet ik niet, maar nadat de vinder zijn vondst liet zien wisten we direct dat het een bijzondere was. Je moet er maar net oog voor hebben en tegen zo’n spinnetje aanlopen. Nou zijn er drie soorten die in Nederland voorkomen: de Fraaie-, Geelwitte- en de Witpoederige spinnendoder. Inmiddels is gebleken dat er nog een bepaalde soort is die het zou kunnen zijn en het is aan de vinder de taak uit te puzzelen welke het is. Pas dan kan de waarneming worden geaccepteerd. Wat dat betreft zijn de eisen bij mycologische vondsten sterk aangescherpt om iets erkend te krijgen. Dat noemen ze de validiteitseisen. Vaak wordt om een foto gevraagd, is er een collectie nodig en moet één en ander microscopisch zijn gecontroleerd. Voor veel meer natuurwaarnemingen zijn dit soort eisen ingesteld.