‘Ik vind jullie eerlijk gezegd nog mild’

Tweede Kamerlid Agnes Mulder bezoekt Steenbergen

STEENBERGEN – Hoog bezoek bij Hotel-Restaurant Jachtlust in Steenbergen, afgelopen dinsdag. Rond de klok van 17.00 uur stapte daar Agnes Mulder, Tweede Kamerlid namens het CDA, binnen. Ze wilde met eigen ogen de (bevings- of bewegings) schade aan het uit 1846 stammende etablissement zien en sprak over dit onderwerp met René en Lida Verburg van Jachtlust, terwijl ook lokale CDA-ers als wethouder Jos Huizinga, fractievoorzitter Gerard Willenborg, raadslid Harm Holman en politiek talent Emmaly Scheepstra aanschoven voor een meer dan onderhoudend en vooral verhelderend gesprek. Mulder was onder de indruk en toonde begrip voor de onmacht, zeker bij Rene en Lida. Ze begreep de frustratie, de woede. ‘Al vind ik jullie eerlijk gezegd nog tamelijk mild hoor’, zei ze.

Jachtlust dus. Prachtig hotel-restaurant, uniek in z’n soort. Mooie eigenaren ook, bevlogen vooral. Harde werkers. Werken voor later. Jachtlust stond te koop, maar wie wil het pand nu nog na alle schades? Niemand waarschijnlijk. Het pand verzekeren? Dat valt niet mee. En hoewel de schades zichtbaar zijn, is er van schadevergoeding of een andere vorm van erkenning of genoegdoening geen sprake, zelfs de zo essentiële schuldvraag is nog niet eens beantwoord ondanks peperduren en vuistdikke rapporten. De schades hebben – zo weet Verburg en zo weten zo veel mensen zeker- hoe dan ook te maken met gasopslag Langelo. Met de NAM dus. Met het bewegen van de aarde als gevolg van die werkzaamheden én zeker uitbreiding van de capaciteit van Langelo. De capaciteit werd uitgebreid en eigenlijk ging het toen meteen – na wat incidentele schades in de jaren daarvoor- mis. De schade bij Jachtlust is ondertussen amper nog te overzien. Een aannemer bekeek het en had één advies: gooi maar tegen de vlakte. Geen zalf meer aan te strijken. Hij kon niet eens aangeven waar hij zou moeten beginnen. In het specifieke geval van Jachtlust werden rapporten van honderden pagina’s opgemaakt, en die waren nog niet eens compleet. De eigenaar voelt zich al jaren voor de gek – of tenminste aan het lijntje-  gehouden door de NAM en onderzoeksbureaus, hun probleem wordt niet eens serieus bekeken. Belletjes en mails richting NAM? Zinloos, antwoord volgt nooit. Het enige wat ze kunnen doen, is afwachten. Op nog meer schade of op het alsnog zegevieren van het gezonde verstand bij NAM of regering. Actievoeren, zoals wethouder Huizinga opperde – ‘we hebben als bevolking meer macht dan we denken’- zou een laatste alternatief kunnen zijn.

De moed is René en Lida echter al lang in de schoenen gezonken. Het gevoel niet eens serieus genomen te worden, wordt op den duur bijkans ondraaglijk. ‘Het is de manier waarop’, zeggen de gezichten van Jachtlust. ‘Ze hebben overal wel een ‘verklaring’ voor. Op den duur begin je te geloven dat het aan je zelf ligt, het je eigen schuld is. Voorbeeld? Meetapparatuur. Geeft die het getal tien aan, dan is er sprake van een beving of beweging van de aarde. Op een ochtend, ik had ‘s nachts al iets van een knal gehoord, stond ie op 26. De zogenaamde deskundigen hadden daar wel een verklaring voor: de meetapparatuur was niet in orde.’ Die verhalen, die zogenaamde verklaringen, zijn aan de orde van de dag. In Drenthe én in Groningen. Zo werd zelfs de aanwezigheid van mollen in een tuin al een keer door experts opgevoerd als argument voor het ontstaan van scheuren in een muur. Die scheuren trouwens, zijn bij Jachtlust al lang niet meer op de vingers van een hand te tellen.  Je kunt je beter afvragen waar nog geen scheuren zijn ontstaan.

Agnes Mulder kende uiteraard de problematiek wel, maar zag het dinsdag in de namiddag met eigen ogen. ‘Toch kennen veel Kamerleden de problematiek in het Noorden niet heel goed. Deze kwestie niet, maar ook bijvoorbeeld de absolute noodzaak van sneller internet niet. Wat betreft de schades in Groningen en Drenthe zijn er in de Kamer al verschillende keren vragen gesteld. Premier Rutte liet weten dat alles heel goed geregeld was, zoals hij dat ook op televisie al eens verklaarde. Wij beschouwen dit als mijnbouwschade en ik vind dat als je schade veroorzaakt, je die schade moet vergoeden. Zo staat het ook gewoon in de wet. De aanstelling van Hans Aalders leek ook mij logisch en goed. In plaats van dat iedereen individueel met zijn verhaal kwam, kon Aalders de problemen en gerezen vragen bundelen. In de daadwerkelijke situatie heeft zijn aanstelling kennelijk niets veranderd. De vragen die er toen waren, zijn er nu nog. Er zijn geen schades vergoed’, liet Mulder optekenen. Mulder zucht en schudt haar hoofd als de Noordenvelder delegatie laat weten dat er zelfs nog geen begin van een oplossing is. Ze haar op het hart drukken dat bedrijven kapot gaan op deze manier. Boeren bijvoorbeeld. Wat moeten ze? Schades die ze zelf herstellen, worden niet vergoed. Dat is zo vastgesteld. Maar wat moeten ze? Niet herstellen is niet langer goed als bedrijf kunnen functioneren. Krijgen ze weer andere autoriteiten op hun dak en komen vergunningen in het geding. Er is dus geen keuze. ‘We hebben voor het nieuwe kabinet al een eisenpakket neergelegd’, zegt Mulder. ‘ Zo is helder dat er minder gas uit de bodem gehaald moet worden en eisen we dat de afwikkeling van de geleden schades beter en sneller afgewikkeld wordt. Dat geldt ook voor de uitkoop van huizen. Het onderwerp leeft zeker wel in Den Haag. Gezien de woorden van premier Rutte zijn nog steeds veel politici in de veronderstelling dat het allemaal goed geregeld is of gaat worden. Nu ik dit weer hoor en zie, ga ik zeker vervolgvragen stellen. Dit is schandalig. En nogmaals: ik snap jullie bezorgdheid, jullie woede ook. Wat ook gerealiseerd moet worden, is openheid. Gewoon; overal meters en kopieën van de resultaten naar alle belanghebbenden en de politiek. Transparantie dus. Met die cijfers kun je vervolgens ook terugkoppelen richting NAM. Over de NAM gesproken, het is ook  best vreemd dat zij bepalen hoe de protocollen verlopen. Ze zijn nota bene zelf partij in deze kwestie. Dan heb je niets te bepalen, lijkt me.’
Gezien de voorgeschiedenis hebben de uitbaters van Jachtlust er weinig vertrouwen meer in. ‘Ik vraag al twee jaar om een meter, wat mij betreft mogen ze die nu echt inslikken.’ Volgens raadslid Harm Holman kunnen Noorderlingen zo onderhand wel betiteld worden als tweederangs burgers en wordt het tijd voor de actiestand. ‘Dat deze ellende niet eens genoemd wordt in de grote politieke debatten zegt voldoende. Het zit ze in Den Haag niet in de genen. En ja, in Groningen is het benoemd en besproken. Eenmaal de provinciegrens over is iedereen het echter weer vergeten. Althans, zo lijkt het. Hier staan mensen ondertussen al jarenlang in de kou. Worden mensen gewoon jarenlang aan het lijntje gehouden’, liet fractievoorzitter Gerard Willenborg weten. ‘Het is zaak nu echt dingen te gaan regelen’, zei Holman nog. ‘De mensen hier zijn heel loyaal, nu is het tijd voor een goed plan en een snelle en gedegen oplossing.’

Ondanks alles blijven René en Lida realistisch. ‘We begrijpen heel goed dat Langelo niet gaat en kan sluiten. Maar waarom altijd het uiterste willen? Waarom? Met dus alle risico’s van dien. En wat hebben we allemaal al niet moeten horen. Een beving? Och, de hotelgasten hadden dan een stevig potje seks gehad. Wat ook steekt is het ontbreken van de menselijke maat. Er is nooit begrip, je wordt slechts op  technische verhalen – op detailniveau-  getrakteerd. Geen menselijke- maar technische maat dus.’

Agnes Mulder heeft ondertussen de scheuren en andere schades met eigen ogen gezien. Ze is na een rondje de tel kwijt. ‘De afspraak was ooit om hier aan de slag te gaan om de locatie Groningen te ontlasten. Dit was echter niet de bedoeling, Dit is te belachelijk voor woorden. Ik ga hier zeer zeker mee aan de slag. Daar kunnen jullie op vertrouwen.’