‘Mensen in hun kracht zetten, dáár ligt mijn kracht’

Siemon van der Wal stopt als directeur Esborg en Ronerborg

RODEN –Siemon van der Wal stopt als directeur van de Esborg en Ronerborg. De verandering in de organisatiestructuur binnen de vijf rsg de Borgen-scholen is de voornaamste reden waarom Van der Wal ervoor kiest iets anders te willen doen. Niet dat hij afscheid neemt met pijn in zijn hart, zeker niet. Na zo’n acht jaar dezelfde functie is het voor Van der Wal sowieso tijd voor iets nieuws. Zijn missie voor de komende tijd: de scholen voor praktijkonderwijs goed neerzetten in de regio en passend onderwijs een duidelijke plaats geven. Een onderwijsconcept neer zetten waarbij leerlingen méér verantwoordelijkheid en méér zelfstandigheid krijgen en méér gaan samenwerken. Van der Wal wil graag kritische wereldburgers –‘mensen met lef’- van ze maken, zowel op de Ronerborg als op de Esborg. “Mensen in hun kracht zetten, daar ligt mijn kracht.”

De managementstructuur van de rsg de Borgen-scholen kan anders, zo luidde de conclusie van het MT waar ook Siemon van der Wal deel vanuit maakt. Het aansturen van de vijf scholen kan beter, strakker georganiseerd worden, legt Van der Wal uit. “Rsg de Borgen wil in deze regio stevig verankerd worden. Dat vraagt om een andere manier van aansturen. Het is de bedoeling vanuit de twee sectoren havo/vwo en vmbo/ pro te werken. Op dit moment zijn er vier directeuren voor vijf scholen. Dat wordt teruggebracht naar twee, voor iedere sector wordt één regiodirecteur aangesteld. Op alle vestigingen van rsg de Borgen zijn adjunct-directeuren aangesteld.

Ik had mee kunnen gaan in de procedure als ik had gewild, maar daar heb ik niet voor gekozen. Uitdaging is voor mij een belangrijk punt. Ik ben 61, heb het maximale eruit gehaald op de Esborg en Ronerborg. We zijn begonnen met respectievelijk  77 en 168 leerlingen en op dit moment hebben we er op de Esborg 118 en op de Ronerborg 430. Dat zegt veel. De scholen hebben een goede naam opgebouwd. Er wordt uitstekend samengewerkt en de kracht van beide scholen ligt in de betrokkenheid en kwaliteitsgerichtheid van de medewerkers.  Vanaf nu zou ik me meer bezig willen houden met de inhoud van het onderwijs. . Ervoor zorgen dat er hier in de regio goede en passende onderwijsmogelijkheden voor álle leerlingen zijn. Dat is waar ik me in de laatste periode van mijn onderwijsloopbaan op wil focussen.”

Op 1 september gaat Siemon van der Wal aan de slag als ‘Programmadirecteur Passend Onderwijs en Praktijkonderwijs’. Kantoor houdt hij op de Esborg, aan de overkant van de Ronerborg. Vaak zal hij er niet zijn, want het is de bedoeling dat hij voor het hele noorden zijn visie op praktijkonderwijs uitrolt. Of zoals hij zelf zegt: “Onderwijsontwikkelingen en veranderingen kun je niet van achter een bureau bedenken en begeleiden.” Van der Wal is in de loop van zijn lange onderwijscarrière (vanaf 1977 stond hij als docent Biologie, Nederlands, Maatschappijleer en Informatiekunde voor de klas, red.) anders gaan denken, vertelt hij aan de tafel in zijn voormalige kantoor op de Ronerborg, waar ook adjunct-directeur Ivo Omlo en Esborg-adjunct-directeur Jaap Oosterloo inmiddels zijn aangeschoven.

Van der Wal draait het traditionele onderwijsproces om. Hij wil dat niet langer dat de leraar zegt wat goed of fout is.  Een leerling is prima in staat om de leerdoelen te formuleren en zelf keuzes te maken, vindt hij. “Het ontstond eigenlijk toen ik mijn studie Onderwijskunde had afgerond. Die studie heeft me gekanteld in denken. Het is eigenlijk heel simpel: als je een compliment krijgt, groei je. Wanneer je een berisping krijgt, denk je: oei. Ik zal je een voorbeeld geven: vroeger had ik een rode pen, later een groene. ‘Wat heb je goed gedaan’ in de eerste plaats, daarna: waar zou je kunnen verbeteren. Dat begint met vertrouwen en gelijkwaardigheid tussen leerkracht en leerling. Met respect als centraal middelpunt. Respect voor jezelf, de ander en je omgeving.” Leerlingen in het praktijkonderwijs een handje op weg helpen naar een goede toekomst was altijd al een ambitie van Van der Wal. “Deze kinderen hebben iets meer ondersteuning nodig. Ik wil een omgeving creëren waarin ze kunnen groeien. Waar ze hun talenten kunnen benutten en diploma behalen, zodat ze een goede kans maken op een baan. Ik heb ooit eens in een scriptie onderzoek gedaan naar daltononderwijs. Hoe kun je mensen in hun kracht kan zetten, daar ging het onderzoek over, zodat ze in staat zijn hun talenten optimaal te benutten. Helen Parkhurst (Amerikaanse pedagoge die aan de wieg van het daltononderwijs stond, red.) vatte in 1922 samen: ‘hoe krijg ik van leerlingen goede wereldburgers?’  Dat is nog steeds toepasbaar in welke vorm van onderwijs dan ook. Op de Ronerborg staat burgerschapsvorming op de agenda. Ook in het praktijkonderwijs; dalton is een manier van werken dat uitermate geschikt is voor deze leerlingen . Ze hebben alleen een duwtje in de rug nodig. Mensen in hun kracht zetten, zodat ze gezien worden, dáár ligt mijn kracht. De Esborg, de allereerste daltonschool voor praktijkonderwijs van Nederland? Dat zou helemaal geweldig zijn!”

Van der Wal hoeft het spreekwoordelijke stokje niet over te dragen aan Ronerborg-adjunct directeur Ivo Omlo en Esborg- adjunct directeur Jaap Oosterloo. Er is namelijk geen stokje. “We hebben altijd heel bewust samengewerkt. Je kunt twee dingen doen: leidinggeven vanuit macht of kracht.  Macht past niet bij mij, kracht des te meer. Niemand heeft hier een stokje. En natuurlijk hebben we wel eens discussie. Ja, een enkele keer ook een stevig meningsverschil. Maar daar komen we uit. We kiezen een standpunt en komen daar niet op terug. Soms moet je een coalitie vormen. En we kletsen nooit achter elkaars rug om. We vertrouwen elkaar. Blindelings. Dat is sowieso de basis voor iedere samenwerking: vertrouwen.” Iets dat ook Omlo en Oosterloo bevestigen. Met heel veel plezier hebben zij samengewerkt met Siemon van der Wal. “Een typisch mensen-mens. Een man met een fijne, warme persoonlijkheid. Iemand die niet alleen kijkt naar het eindresultaat maar ook wat erachter zit”, typeert Ivo Omlo Van der Wal.

Van der Wal is vooral trots op de geweldige groei van de scholen van voortgezet onderwijs in Roden. Daarmee doelt de directeur niet zo zeer op het aantal leerlingen, ‘dat is maar een getal’, maar meer op plek die de scholen verworven hebben in de gemeente en de regio. “Het is een school waar je gekend, herkend én erkend wordt.  De Inspectie is tevreden over de kwaliteit van het onderwijs op de Ronerborg en Esborg. Wat zelfs geresulteerd heeft in een beoordeling goed voor de Ronerborg. Uit enquêtes is gebleken dat medewerkers, ouders en leerlingen ook tevreden zijn over beide  scholen. Leerlingen en ouders uit de regio weten beide scholen te vinden en dat heeft geresulteerd in een sterke toename van het aantal leerlingen.
Daltononderwijs op de Ronerborg staat als een huis. Praktijkonderwijs krijgt een vorm die bij dit onderwijstype past.

“Ik kijk met veel genoegdoening terug twee prachtige scholen waar ik uitstekend heb samengewerkt met medewerkers en leerlingen. De betrokkenheid en geleverde kwaliteit is hoog. Ga zo door, ik heb er alle vertrouwen in!”

Roden Ronerborg