Minikul (voor 17.11.15)

Het wordt door recensenten unaniem geprezen, het boek met 51 puur Nederlandse voorwerpen dat onlangs is uitgebracht. Met afbeeldingen en beschrijvingen van de klomp, de tuinkabouter, de haring, het jeneverkelkje, het spaarvarken, natuurlijk de korfbalmand en even inderdáád de sjoelbak. Niet te vergeten de kruimeldief, de DAF en de geranium. En ook de fietspaddestoel, de Solex, de koektrommel en het zunige Mariakaakje. Plus nog bijna veertig andere als ‘typisch Nederlands’ bekend staande voorwerpen. Het boek kreeg de titel ‘Nederland – Een objectief zelfportret in 51 voorwerpen’ mee. In die titel zit veel, maar niet alles. Want wat ik bijvoorbeeld mis is de Poffert, maar dat is inderdaad strikt persoonlijk, omdat ik – nostalgie, nostalgie – nog altijd verlekkerd terugdenk aan de keren dat mijn moeder het in de oorlog, waar letterlijk álles schaars en op de bon was, klaarspeelde om een (toen smakelijke en in mijn kinderlijke verbeelding van nu steeds smakelijker wordende) poffert op tafel te zetten. En zo zult ook u ongetwijfeld persoonlijke herinneringen aan bepaalde Nederlandse voorwerpen hebben die niet in het boek staan.

Maar de opzet om zo’n boek te schrijven, was objectief. Want de samenstellers openden, typisch poldermodel Nederlands, eerst een website voor suggesties waaruit een jury vervolgens de 51 meest Nederlandse voorwerpen koos. Dan verdwijnt al een stukje objectiviteit, maar het blijft leuk. Nóg leuker wordt het – wel steeds minder objectief maar wat geeft dat – als vervolgens 51 geselecteerde vooraanstaande schrijvers, sociologen, filosofen en cabaretiers hun persoonlijke kijk op telkens één voorwerp mogen geven. Zo bemoeide Youp van ’t Hek zich uitdrukkelijk met het kaasblokje en beschreef Kees van Kooten het nut van de mattenklopper. De door leden van het Grachtengordelgenootschap doordesemde dagelijkse tv-kraker De Wereld Draait Door (Ons kent ons; ik vind je goed, hoe vind je mij) besteedde er ook een programma aan. Als het boek dán nog geen bestseller wordt….

De als typisch Nederlands beschreven voorwerpen worden ook in natura geëxposeerd. Nú in het Museum van de 20-ste Eeuw in Hoorn. Maar wat zou het leuk zijn als iemand deze puur Nederlandse attributen ook naar een expositieplek in onze regio zou kunnen halen. Of, nog een ideetje?, dat er (ook) een expositie van typisch voor deze contreien kenmerkende voorwerpen aan toe wordt gevoegd. Waaronder poffert.

Henk Hendriks