‘Naslagwerk over een bijzondere tijd’

Hoe een boek over zijn opa uitgroeide tot veel meer

ZEVENHUIZEN – Wat begon met een boek over zijn grootvader, werd een compleet naslagwerk over een bijzondere tijd. ‘Jeep van kamp tot kamp’ beschrijft het leven in de late jaren 1890 en begin van de twintigste eeuw. Dat het verhaal veel meer is dan een familieportret, blijkt uit de groeiende populariteit van het boek. ‘We gaan in ieder geval voor een tweede druk’, zegt schrijver Joop Posthumus. ‘Ik had niet verwacht dat het zo’n breed boek zou worden.’

Inmiddels is het al bijna drie jaar geleden dat Joop begon met het boek over zijn grootvader. Een markante man, in heel het noorden bekend, met vaak een bedenkelijke reputatie. De verhalen over Jeep Posthumus dienden uitgediept te worden, zo oordeelde Joop. Aangemoedigd door zijn eigen nakomelingen ging hij, samen met vrouw Geppy, aan de slag. Joop focuste zich op de fratsen van zijn opa, terwijl Geppy een breder beeld schetste van het leven indertijd. Een leven waar arbeiders het niet gemakkelijk hadden, vaak verzandden in drankmisbruik en zich niet gesterkt voelden door de overheid. Het was de tijd waarin woonwagenkampen nog veel gewoner waren, en ook de opa van Joop ging ‘op reis’. Met zijn handel en wandel bij zich, probeerde Jeep overal zijn kost te verdienen. Het maakte van hem een creatieveling, maar ook een man die er buitengewone regels op nahield. Wars van gezag vooral. En al die verhalen zijn door zijn kleinzoon gebundeld.

Eén van de meeste aansprekende verhalen is hoe Jeep veroordeelt wordt voor een ‘aanslag op een marechaussee’. Jeep moet voorkomen omdat hij de man zou hebben gestoken met een mes. Verder zijn er de verhalen over Jeep in dienst. Zeker in zijn eerste periode in dienst bouwt hij een niet-kinderachtige straflijst op. In de Tweede Wereldoorlog belandt Jeep in Kamp Vught, alwaar hij ternauwernood overleeft. Zijn tijd in het kamp zou hem voor het leven tekenen.

Het boek maakte dat Joop met veel mensen in contact kwam. ‘Van mensen van de Historische Kring tot aan verre familie’, zegt hij. ‘Het is heel bijzonder wat er achter weg komt. Opeens krijg je veel berichten, kom je met mensen in contact die je nog niet eerder kende. Dat is best bijzonder.’

Het boek geeft een gedetailleerde beschrijving van een compleet andere tijd. Dat dit een bijzondere tijd was, blijkt wel. Zit er nu een vervolg in op dit reeds verschenen boek? ‘Dat weet ik niet’, zegt Joop. ‘Als ik eerlijk ben, ben ik blij dat dit boek er nu ligt. Hier zijn we natuurlijk jaren mee bezig geweest, dus dan is het eerst wel even goed. Maar het is een ontzettend interessante tijd natuurlijk. En het boek is eigenlijk ook nooit af, al is het wel klaar. Als je ergens weer informatie vindt, kom je weer een stapje verder en kom je nog veel meer tegen. Maar op den duur moet je zeggen: het boek is nu klaar. Dat hebben wij gedaan.’

Desondanks blijft de periode waarin zijn opa leefde Joop trekken. ‘Zeker weten. Dat is ook interessant. Maar voor mij was het belangrijkste om een boek te maken en alle verhalen over mijn opa nu eindelijk eens vast te leggen. Dat ook anderen het een goed boeken vinden, dat is mooi om te zien. Ik heb nu contact met historische verenigingen en amateurhistorici, die zich op allerlei vlakken met het verleden bezighouden. Wie weet wat er later nog komt, maar eerst ben ik vooral heel blij dat het boek er nu is.’

En dat het boek goed wordt ontvangen, is een hele mooie bijkomstigheid, vindt Joop.

Het boek is onderdeel van de tentoonstelling “Langs de oevers van de Oude Riet” die van 27 juni tot en met 29 november wordt gehouden in het Wierdenmuseum in Ezinge.

Informatie in het boek over de sociale en maatschappelijk toestanden in onder andere het Westerkwartier sluit goed aan bij de doelstelling van deze tentoonstelling.

 Het boek is onder andere te koop bij Boekhandel Daan Nijman te Roden, Bruna in Leek en via de site www.opaJeep.nl