Nieuwe woonvorm stoomt jongeren klaar voor eigen plek

Maandenlange ‘zelfstandigheidstraining’ in Roden

RODEN – Afgelopen vrijdag ontving Tjeenz Wonen haar eerste bewoner. De woonvorm aan de Havezathenlaan in Roden herbergt binnenkort tien jongeren, in de leeftijd van 15 tot 23, die worden klaargestoomd voor een eigen plek. In zes tot acht maanden moeten deze jongeren klaar zijn om op eigen benen te kunnen staan. Ramon van Mierlo, mede-oprichter van Tjeenz, en gedragswetenschapper Hilde Withaar vertellen over het voordeel van deze nieuwe woonvorm.

Iets meer dan zeven jaar geleden begonnen Ramon van Mierlo samen met Tim de Waard met Tjeenz, een bedrijf dat lange wandeltochten voor jongeren tussen de 15 en 23 jaar organiseerde. De twee kwamen allebei uit de jeugdzorg en vonden dat het anders kon. Meer focus op beweging, een nieuwe manier om de jongeren te bereiken. Jongeren die zichzelf beter wilden kennen, problemen thuis hadden of met een verslaving kampten, konden mee op de lange wandeltochten door Polen.

‘We zijn die tochten vanuit ons eigen bedrijf gaan organiseren en werden ingekocht door de drie noordelijke provincies’, vertelt Van Mierlo. ‘Op den duur kwamen we op een punt te staan waarbij we ons afvroegen of we dit parttime wilden blijven doen, of dat we wilden verbreden. Wij kozen voor het laatste. In de praktijk zagen wij dat jongeren die met ons mee gingen op tochten, thuis toch weer in een bepaald patroon vielen. Jongeren die het thuis niet makkelijk hebben, komen op die manier weer terug bij af.’

Van Mierlo en De Waard zagen dat er iets anders nodig was om jongeren blijvend op het juiste pad te houden. Zeker als de thuissituatie problematisch is. Zo ontstond het idee om een eigen woonvorm te beginnen. Jongeren leren gedurende een periode van zes tot acht maanden op zichzelf te wonen. ‘Zie het als een trainingsperiode’, zegt Van Mierlo. ‘Met als doel dat ze na een relatief korte, maar intensieve periode, op zichzelf kunnen gaan.’

Daarbij geeft Van Mierlo aan dat het hier gaat om jongeren die ook uitzicht hebben op een eigen plek. Dus geen jongeren die psychiatrische- of verslavingszorg nodig hebben. ‘Alle jongeren die hier komen, hebben natuurlijk wel wat meegemaakt’, zegt Van Mierlo. ‘Vandaar ook dat wij ze goed gaan begeleiden. Er zal straks dag en nacht een begeleider zijn. Het is een intensief traject, de jongeren zullen het al gauw streng noemen.’

Centraal in deze periode staat beweging. Volgens Hilde Withaar heeft dat vaak een positieve uitwerking op de jeugd. ‘Tijdens wandeltochten kom je vaak achter zaken die tijdens een keukentafelgesprek onbesproken blijven’, zegt Withaar. ‘Ook tijdens het woonprogramma blijft beweging belangrijk. Dat kan zijn in de sportschool, maar dat kan ook een wandeling door de omgeving zijn.’ Van Mierlo vult aan: ‘Dat wil niet zeggen dat die keukentafelgesprekken van tafel zijn. Ook dat hoort erbij.’

Eén van de twee gedeelte van de woning is reeds klaar. De eerste bewoner zit er en binnenkort komen daar nog vier bij. Ook in het andere gedeelte van het pand komen vijf jongeren te wonen. De jongeren moeten overdag naar school of een werk-/stageplek. Na school komen ze direct weer terug naar de woonvorm, alwaar er gezamenlijk wordt gekookt en gegeten. Verder is er ruimte voor beweging en wordt er gewerkt aan het opstellen van leerdoelen. ’s Avonds om elf uur dient eenieder op zijn kamer te zijn. ’s Weekends mogen de jongeren elders logeren, mits dat op een goedgekeurd adres is. ‘De training houdt ook in dat je dingen aan de kant zet’, verduidelijkt Withaar. ‘De praktijk leert dat jongeren het moeilijk vinden om met zichzelf aan de slag te gaan. Vandaar ook dat zij het programma al gauw “streng” noemen.’

Van Mierlo en Withaar noemen het dus liever intensief. ‘We hebben expres voor zo’n intensief traject gekozen’, zegt Van Mierlo. ‘De meeste woonvormen bieden een traject voor langere tijd aan. Wat je dan ziet is dat de motivatie een beetje weg is. Jongeren die zomaar twee jaar op zo’n woonvorm zitten en het eigenlijk wel relaxed vinden.’

Een rondleiding door het pand laat zien dat het de jongeren aan weinig ontbreekt. Een ruime eigen kamer, een mooie gezamenlijke ruimte en een prima keuken. ‘Het was onze bedoeling om de eerste jongeren die hier komen, via de wandeltochten in Polen te bereiken’, zegt Van Mierlo. ‘Die tochten lagen de laatste tijd natuurlijk stil. In september hopen we dit weer op te pakken. Hopelijk krijgen we dan ook nieuwe bewoners.’

Op de vraag of deze vorm van jeugdzorg niet erg duur is, reageert Van Mierlo met een tegenvraag. ‘Wat is duur? Ik denk dat het een relatief begrip is. Als je deze jongeren niet probeert te begeleiden, loop je de kans dat het je als samenleving nóg meer geld kost. Bovendien bieden wij een relatief kort traject, wat geldbesparing oplevert.’

Withaar ziet met de komst van Tjeenz Wonen kansen voor jongeren om uit hun situatie te komen. ‘En dat is heel moeilijk. Als je eenmaal in een bepaalde cyclus zit, kom je er maar moeilijk uit. Op deze manier worden jongeren intensief voorbereid op wat er gaat komen.’