Raadslid Van der Noord zet zich in voor democratische vernieuwing

    ‘Zoek elkaar op en ga met elkaar in gesprek’

    RODERESCH – In 2018 was Anita van der Noord één van de nieuwkomers in de Noordenveldse gemeenteraad. Met voorkeursstemmen kwam de inwoonster van Roderesch namens GroenLinks aan de raadstafel terecht. ‘Ik ben eigenlijk per toeval de raad ingerold,’ vertelt zij. ‘Toen moest ik eerst nog heel veel leren en mijn rol ontdekken.’ Nu zet zij zich in voor democratische vernieuwing. Dat doet zij door middel van het Politiek Netwerk Drenthe, waar zij één van de initiatiefnemers van is, en het instellen van een Provinciale adviesraad van jongeren. Eerder organiseerde zij ook al een kinderraad, waarvoor prinses Laurentien naar Roden kwam.

    ‘De wereld rond de raad verandert door grote opgaves als bijvoorbeeld klimaatverandering en de energietransitie,’ aldus Van der Noord. Maar ook de coronapandemie is een belangrijke motor voor veranderingen in de maatschappij, aldus het raadslid. ‘Wat is de impact van die veranderende samenleving op het werk van een raadslid? Blijft het kaders stellen, de gemeenschap vertegenwoordigen en het College controleren? Of verschuiven de rollen van het raadswerk onder invloed van alle ontwikkelingen? De vraag is hoe je meer draagvlak kunt creëren en hoe je mensen meekrijgt om de juiste besluiten te kunnen nemen.’ Volgens Van der Noord is het van belang om mensen mee te nemen in het proces: ‘Democratie is van ons allemaal.’

    Op tafel ligt het boek Leren in participatieland, dat Van der Noord ontzettend inspirerend vindt. ‘Inwonersparticipatie is een goede manier om het sociale debat open te trekken en inwoners een stem in het beleid te geven,’ aldus het raadslid. ‘Iedereen heeft zijn of haar eigen expertise. We moeten zorgen dat die diversiteit zichtbaar wordt in de politiek, zowel mannen als vrouwen, maar ook mensen met een migratie-achtergrond of uit de LHBTI-gemeenschap.’ Om dat voor elkaar te krijgen moet volgens Van der Noord de politieke cultuur veranderen in zowel houding als gedrag: ‘Nu is de kans om goede afspraken te maken.’

    Om mensen bij politiek te betrekken organiseert Van der Noord bijeenkomsten in heel Drenthe met het Politiek Netwerk Drenthe. ‘Het uitgangspunt daarbij is dat iedereen mee kan doen. We willen vooral meer vrouwen en jongeren inspireren om een bijdrage te leveren.’ Momenteel is Van der Noord bezig met de voorbereidingen voor een internationaal congres, met goede voorbeelden van inwonersparticipatie uit onder andere Denemarken en Duitsland.

    Ook probeert Anita van der Noord een jongerenraad op te zetten. Eerder zette zij al een kinderraad op, naar aanleiding van het spel democracity van ProDemos, dat basisscholen speelden in de raadszaal van Noordenveld. ‘Ik vond het geweldig om te zien hoe kinderen daarmee bezig gingen. Zij komen daardoor dichterbij politiek en begrijpen hoe dat werkt.’ De kinderraad resulteerde in een bijeenkomst, waarvoor prinses Laurentien naar Roden kwam en waar de kinderen een motie over biodiversiteit opstelden. Die werd later unaniem overgenomen door de Noordenveldse raad. ‘Bij de kinderraad was ook een jongen van tien jaar oud, die gewoon tegen de prinses zei: ‘Ik wil best van ouderen leren, maar zij moeten ook van ons willen leren.’ Dat vond ik zo mooi.’

    Nu gaat Van der Noord een stapje verder met de jongerenraad in samenwerking met jongerenwerkers van WiN. De jongerenraad is een lang gekoesterde wens van de Noordenveldse raad, maar komt tot dusver moeizaam van de grond. ‘We moeten niet zeggen wat jongeren moeten doen,’ zegt Van der Noord hierover. ‘We moeten jongeren vrijer laten in hoe zij de jongerenraad willen vormgeven. Zij moeten zelf aangeven welke onderwerpen zij belangrijk vinden en met wie zij in dialoog willen gaan over deze thema’s.’ Door politiek actief te zijn leren jongeren volgens Van der Noord ook iets voor een ander te betekenen: ‘Daardoor voelen zij zich gewaardeerd.’

    De Vereniging Nederlandse Gemeenten vroeg gemeentebestuurders om in gesprek te gaan met kinderen en jongeren in hun gemeente, omdat corona grote impact heeft op het leven van kinderen en jongeren. Van der Noord vroeg Romy Misran van Up to Us om een kwalitatief onderzoek uit te voeren en de dialoog aan te gaan met kinderen en jongeren, wat resulteerde in het rapport ‘Nieuwsgierig op pad in Noordenveld’. Dit schetst al een eerste beeld van het welzijn van de kinderen en jongeren in Noordenveld en hoe zij participatie willen vormgeven.

    Volgens Van der Noord kan iedereen meedoen met de politiek. ‘Enige kennis is wel handig, maar je hoeft niet hoogopgeleid te zijn. Jongeren van VMBO, HAVO, VWO, maar ook van MBO tot universiteit zijn van harte welkom om mee te doen. Juist door die diversiteit en de dialoog ontstaan de mooiste dingen.’ Als voorbeeld geeft Van der Noord de energieke wijken in Norg-west en Roderwolde. ‘Daar zit iedereen ook om tafel.’

    In de nieuwe democratie die Van der Noord voor ogen heeft staat de dialoog tussen verschillende mensen en groepen in de samenleving centraal. ‘Zoek elkaar op en ga met elkaar in gesprek,’ zegt zij. Op de vraag of dat niet lastig is nu de samenleving zo gepolariseerd lijkt, antwoordt zij dat het van belang is om naar elkaar te blijven luisteren. ‘Actiegroepen en verschillen zullen blijven, maar je moet elkaar met respect behandelt. Als je de ander in zijn waarde laat, krijg je dat vaak ook terug.’

    Het PvdA/GroenLinks-raadslid is zich ervan bewust dat je niet iedereen meekrijgt, maar vind het belangrijk om een hand uit te steken naar de mensen die wel gehoord willen worden maar nog een drempel over moeten om actief mee te doen. ‘Inwoners weten vaak niet hoe zij iets kunnen agenderen,’ geeft Van der Noord aan. ‘Daar moet de politiek bij helpen.’

    Van der Noord hoopt dat in de nieuwe raadsperiode duidelijke afspraken worden gemaakt om de lokale inspraak te versterken en te vernieuwen, omdat de samenleving op deze wijze de uitdagingen van de woningbouw, omgevingswet, klimaatadaptatie en energietransitie aan kan gaan. ‘Deze onderwerpen grijpen namelijk direct in op het dagelijks leven van inwoners,’ zegt het raadslid. ‘Zij moeten dan ook de mogelijkheden krijgen om invloed uit te oefenen en zeggenschap te kunnen hebben in de lokale democratie.’ Inwonersparticipatie zal een uitdaging blijven, die met vallen en opstaan gaat. ‘Het wiel is nog niet uitgevonden,’ aldus Van der Noord. ‘Overal wordt participatie anders ingevuld.’