Stopverf

Nog nooit heb ik stopverf gegeten. U zult wel denken: ”Dat lijkt me ook niet echt gezond”. Maar hier gaat het over een gerecht en wel over stamppot bruine bonen. Wellicht is dat voor velen onder u toch een bekend gerecht. En ach, met een beetje opsmuk zal het best wel smaken. Maar u weet: ”Wat de boer niet kent, dat eet hij niet”. Niet dat ik een boer ben, maar een echt aantrekkelijk gerecht lijkt het me niet. Vandaag, het is zondagmiddag, wordt het ’Stimpestamp’. Dat staat voor stamppot rauwe andijvie. Met het miezerige weer van zondag is dat zeer goed te pruimen voedsel.

Toch wil ik het hebben over stopverf, maar dan in een heel ander verband. Niet voor niets ziet u hierboven een afbeelding van een bepaald soort paddenstoel. Door sommige leden van onze paddenstoelenwerkgroep worden ze bij de eerste aanblik uitgemaakt voor ’KBPP’tjes’, hetgeen staat voor ’Kleine Bruine Pest Paddenstoeltjes’. Dat is een weinig eerbiedige betiteling . Je kunt je er wel iets bij voorstellen, want er zijn vele honderden kleine bruine paddenstoeltjes die niet makkelijk zijn te determineren. Hier scheelt het wel dat deze soort roze lamellen heeft en dan weet je dat het in dit geval een satijnzwam is. Daarmee ben je er nog niet, want dit geslacht kent een paar honderd vertegenwoordigers in Nederland. Het beroerde is dat het, op enkele tientallen na, allemaal bruine zwammetjes zijn. Dan moet je op specifieke zaken letten. Deze satijnzwam werd gevonden door Bertus van der Velde, natuurfotograaf uit Eelde. Hij vond ze in zijn woonplaats in een schrale, zanderige, mosrijke berm bij het vliegveld. Dat is dan al een gegeven. Met een hoed van ca. 4 cm was hij niet echt klein te noemen. Dat is nog een gegeven. Mycologen moeten vaak hun zintuigen gebruiken, bijvoorbeeld ruiken. Dat was hier belangrijk want de geur was te omschrijven als sterk ranzig, met een chemische component. Met een beetje verbeelding ruik je stopverf. Met de microscopische gegevens erbij leidde de sleutel vervolgens vrij eenvoudig tot de Entoloma kuehnerianum, oftewel de Stopverfsatijnzwam. Het is een zeldzame soort die voornamelijk in het duindistrict voorkomt. Overigens knap dat Bertus zijn oog erop viel!

Eerste zang

Inmiddels zijn de broedvogelinventarisaties weer begonnen en daarvoor was ik afgelopen vrijdag actief in de Kleibos bij Foxwolde. Tamelijk onverwacht bleek daar dat de Tjiftjaf zingend het meest talrijk was met 8 territoria. In de omgeving hoorde ik nog eens vier mannetjes zingen. Dat was buiten verwachting, omdat ik ze thuis, met een bosje in de buurt, nog niet had gehoord. Dan is het opvallend dat je ze elders zoveel tegelijk hoort zingen. In het verleden hield ik altijd een lijstje bij van alle zomergasten wanneer ze weer terug kwamen. Dat noemen ze fenologie. Dat kan op veel meer markante tijdstippen betrekking hebben: wanneer zie je de eerste vlinders, wanneer bloeien planten voor het eerst, wanneer zie je de eerste hommel, maar ook wanneer zie je bijvoorbeeld de laatste Gierzwaluw, enz., enz. Leuk hoor om dat allemaal bij te houden, want het zegt ook veel over de ecologie. Maar zoals al opgemerkt houd ik het tegenwoordig niet meer bij. Er zijn genoeg andere lijstjes die mijn aandacht vergen.

Biologisch tuinieren

Niets is zo lekker als zelf verbouwde groente en kruiden. Je moet wel een beetje de kneepjes van het vak leren kennen en daarom organiseert de milieuwerkgroep van IVN Roden jaarlijks een cursus om u daarbij te begeleiden. Docent Lubbert Dijk (van de Baggelhof in Terheijl) is een echte vakman die er alles van weet en u wegwijs maakt en op alle vragen een antwoord heeft. Morgenavond om 19.30 uur is het weer zover en er zijn nog genoeg plaatsen over om eraan deel te nemen, dus schroom niet. Opgave kan bij Margriet van der Pol: ivnroden.secretaris@hetnet.nl en dat kan ook telefonisch: 050 50 34574 of mobiel: 06 30391760. De kosten bedragen € 7,50 (leden en donateurs van IVN Roden betalen € 5,-) en dat is inclusief koffie/thee en een cursusboekje. Plaats van handeling: het verenigingsgebouw van de Volkstuinders aan de Westeresch (ingang links naast de brandweer).