‘Wij willen een eerlijke verdeling van de pijn’

Leek Vredewold

Brandbrief Overleg Samenwerkende Ouderenbonden Leek

LEEK – De gemeenteraad van Leek kreeg deze week een brief van de samenwerkende Ouderenbonden Leek. Het bestuur van de OSO spreekt in de brief vooral zorgen uit.
Het college van de gemeente Leek stelt namelijk voor, samen met de andere Westerkwartier gemeenten, de huidige hulp bij het huishouden HH! (cliënten die zelf de regie kunnen voeren) vanaf 2015 over te laten aan de particuliere markt. Zelfredzaamheid staat centraal. Indien nodig ondersteunt de gemeente alleen in financiële zin. ‘Niet uitgewerkt is hoe deze financiële ondersteuning vorm wordt gegeven en hoe groot de financiële ruimte is’, schrift OSO in de brief. ‘Veel geld is niet beschikbaar. Voor cliënten met HH2 (mensen die niet zelf de regie kunnen voeren) verandert er niets. Voor de medewerkers bij de organisaties die de hulp leveren, betekent deze keuze voor een deel het ontslag. Hoewel het om kleine contracten gaat, zal het voor veel gezinnen in Leek ingrijpend zijn. Een groot aantal zal volledig in de bijstand komen en de bijstand komt ten laste van de gemeenten. Het college onderbouwt haar keuze hoofdzakelijk met financiële argumenten en verder de bekende woorden als eigen verantwoordelijkheid en eigen kracht.’
Ondertussen hebben de gemeenten in het Westerkwartier naar vier alternatieven gekeken om de besparing te realiseren. Twee daarvan vielen om financiële reden direct af: de kaasschaafmethode en ‘alles laten zoals het nu is’. ‘Naast de voorgestelde oplossing (de markt) is een serieus alternatief het organiseren van een algemene voorziening waarin alle taken van hulp bij het huishouden worden ondergebracht. De aanbieder krijgt een vast budget en de cliënten uit de doelgroep een schoon en leefbaar huis. In uitzonderlijke situaties kan iemand nog een maatwerkvoorziening krijgen, het grote voordeel van dit alternatief is dat de impact van de verandering voor de huidige cliënten gering is en de werkgelegenheid in de sector voor een groot deel gewaarborgd blijft. Ook wordt voorkomen dat zwartwerkers en beunhazen ‘de markt’ overnemen. De Wmo Adviesraad van Leek heeft het college voorgesteld voor dit alternatief te kiezen.’
Voor het OSO is het collegevoorstel een onaangename verrassing dat het college de huishoudelijke hulp overlaat aan de particuliere markt. ‘Wij vinden het belangrijk dat zowel ouderen en mensen met een beperking zo lang mogelijk zelfstandig kunnen wonen. Maar dat vraagt wel de noodzakelijke voorzieningen. Een basisvoorwaarde is een leefbaar huis. En ruim driehonderd cliënten in Leek gaan wat dat betreft een onzekere toekomst tegemoet. Zij hebben onvoldoende middelen de hulp te betalen en het is onduidelijk hoe de gemeente hen gaat compenseren. Onze voorkeur gaat evenals de Wmo Adviesraad uit naar het organiseren van een algemene voorziening, onder heldere voorwaarden. Een bijkomend voordeel is dat hierbij eveneens de categorie HH2 kan worden meegenomen. Voorts verwachten wij dat bij het voorgestelde beleid het aantal cliënten in deze laatste categorie zal stijgen. Er blijven namelijk altijd twijfelgevallen en de scheiding is dubieus.’ Volgens de OSO zien ook de huidige zorgaanbieders mogelijkheden voor een algemene voorziening.
Voorbeeld: als de hulp bij HH1 aan de particuliere markt wordt overgelaten, schat Vredewold dat van zeventig procent van het personeel, dat hulp levert bij het huishouden, de contracten niet worden verlengd. Bij Vredewold zijn ongeveer zestig medewerkers actief bij de huishoudelijke hulp. Als de gemeenten besluiten een algemene voorziening voor hulp bij het huishouden te gaan organiseren, staan ze zeker open om na te gaan wat de mogelijkheden hiervoor zijn. ‘Wij zijn enerzijds verheugd dat de cliënten uit de categorie HH2 buiten schot blijven, anderzijds verbaasd. Wij geven de voorkeur aan een eerlijke verdeling van ‘de pijn’. Kijkend naar het pakket van diensten binnen HH2 zijn er een aantal zaken die anders of goedkoper kunnen, zoals het inschakelen van vrijwilligers en het aanbieden van een was- en strijkservice. Het geld dat hierdoor vrijkomt, kan worden ingezet bij HH1. In combinatie met de algemene voorziening ontstaat een totaalpakket, dat vooral voor diegenen met een beperking aan de onderkant van de samenleving een schoon en leefbaar huis garandeert waarvoor wij – de overige inwoners van Leek- ons niet te hoeven schamen.’