‘Ze maakte bijna de hele 20e eeuw mee, een tijdperk met grootse veranderingen’

Beppe Hotske, haar leven, mijn verhaal

PEIZE – Hotske Postma bezocht het geboortehuis, veel begraafplaatsen en oude archieven en spitte alles uit om meer te weten te komen over het leven van haar beppe. Het werd een intensieve zoektocht wat resulteerde in een boek ‘Beppe Hotske, haar leven, mijn verhaal’. “Juist omdat ze zo gewoon was, mijn beppe, is haar leven juist een goede spiegel van wat zich maatschappelijk voordeed in een vrouwenleven in die tijd.”

“De aanleiding om dit te schrijven had diepe wortels”, aldus Hotske. Een heftige burn-out was er de reden van dat ze meer tijd wilde besteden aan haar roots. Waar kwam ze vandaan en hoe kon dit haar overkomen? Zo kwam ze uit bij de moeder van haar vader, haar beppe waar ze naar vernoemd was. Ze bevredigde haar eerste nieuwsgierigheid en legde het daarna even aan de kant. Toen corona haar intrede deed en ze in haar eigen herstelproces stappen had gemaakt, kwam ze haar aantekeningen weer tegen. Ze had nu de ruimte en tijd om er intensief in te duiken. “Hoe bijzonder, dit leven van eeuwelingen. Mijn beppe maakte bijna de hele 20e eeuw mee, een tijdperk met grootse veranderingen.”

De moeder van beppe Hotske stierf toen beppe nog maar 10 jaar was, ze was het oudste kind van 5 kinderen. Haar vader hertrouwde snel en het gezin werd uitgebreid met nog 6 kinderen. Hotske kwam de akte tegen die de notaris na het overlijden van de moeder had opgemaakt. Zo stond er te lezen dat de huishouding bestond uit 6 koeien, 4 varkens, 5 kippen, 3 stoelen en 2 bedden. Het gezin leefde, sliep en kookte in 1 kamer. “Ik kreeg een beeld bij de armoede en kwam op deze manier bij de diepere laag van haar levensverhaal”, vertelt Hotske. Op de vraag wat de armoede met haar beppe heeft gedaan heeft ze niet direct een antwoord. “Daarom werd het boek ook haar leven en mijn verhaal.” Wel is duidelijk geworden dat ze een vrouw werd die in haar latere leven nooit iets voor zichzelf vroeg. Ze werkte hard en deelde altijd. “Het vrouwenleven in die tijd was vaak ondergeschikt aan dat van de man.”

Beppe moest hard meewerken op de boerderij en het enige uitje dat ze had was de vrouwenvereniging, de dorpsvereniging voor vrouwen uit het dorp. Bij de vereniging in Exmorra, opgericht in 1937 zaten de dames, terwijl ze werden voorgelezen, de hele avond te breien en te handwerken. De werken werden 1x per jaar verkocht en de opbrengsten waren voor de kerk. Hotske ontdekte het gehele archief van de vrouwenvereniging op een zolder en kwam achter de rol die haar beppe erin had gehad. “Ze schreef vaak versjes voor bruiloften en partijen.” Maar ook maatschappelijk was de club relevant, was een van de vrouwen overspannen, dan werd de gehele huishouding overgenomen. Hotske vertelt ook over het eerste uitje na de oorlog. In een grote veewagen werd een grote groep vrouwen vervoerd naar Harlingen voor een dagje vertier op Terschelling. En grote giften gingen er bijvoorbeeld naar de Tibetaanse vluchtelingen, naar de watersnoodramp of naar de verloving van Claus en Beatrix. “Ik ontdekte hierdoor veel weerspiegeling van de historie van de vorige eeuw in die vrouwenvereniging.”

“En kijk eens wat ik in het archief van de overleden moeder van mijn beppe vond?” Het blijkt een foto te zijn uit 1917 waar beppe en haar broertjes en zusjes samen met de ouders poseren. Dat, terwijl moeder al was overleden en de baby op de foto in een pleeggezin was opgenomen. Hotske vond het een prachtige maar vooral ook bizarre ontdekking omdat er in die tijd dus ook al werd gefotoshopt.

Wat Hotske in haar zoektocht de mooiste ontdekking vond was het theatertalent van haar beppe. Hoewel ze trouwde met een rechtzinnige man die in het huwelijk de richting aangaf, schreef ze wel veel stukjes voor mensen, zoals versjes voor huwelijken. Maar ook later, toen ze verhuisde naar een bejaardentehuis ontpopte ze zich tot een theaterpersoonlijkheid. Ze schreef toen cabaretvoorstellingen voor het personeel en stond zelf ook op het toneel. “Ze had duidelijk schrijftalent en de behoefte om zich daarin te manifesteren. Ik zie daarin heel duidelijk een parallel”, zegt Hotske trots. Zij werd predikant en daarmee jarenlang een verteller. En inmiddels geniet ze al vele jaren ook van het schrijven van verhalen.

Hotske, ze groeide op in een hele religieuze familie, werd geraakt door theologie. Ze begon na haar studie als predikant op het Groninger Hogeland en kwam in de jaren ’90 terecht in Roden. Toch zorgden haar Friese roots ervoor dat ze naar Friesland werd getrokken. Ze wilde graag in het Fries preken en kwam terecht in een rij dorpen ten noorden van Scharnegoutum. Totdat een forse burn-out roet in het eten gooide. Lange tijd werkte ze aan herstel en ze merkte dat ze erdoor was veranderd. “Ik ben emotioneel, maar ook fysiek, een kwetsbaarder mens geworden.” Ze omschrijft het zo: “Ik mocht graag onder de mensen zijn omdat ik ten diepste een verteller ben. Maar ik raakte verstild en vond in schrijven meer en meer een uitingsvorm.” Ze schreef een eerste boek ‘Bloeitijd’ waarin ze twee collegapredikanten interviewde, maar er zijn inmiddels ook vele levensverhalen van haar hand gekomen.

Hoewel Hotske in het Fries voelt en denkt is het boek ‘Beppe Hotske’ gewoon in het Nederlands geschreven. Omdat de leefwereld van beppe ook in het Fries is, staan er wel wat Friese citaten in. “Maar die heb ik achterin per hoofdstuk vertaald hoor”, stelt Hotske gerust. Ze voelt zich gelukkig dat ze haar beppe voor het voetlicht heeft kunnen brengen en is trots op het boek dat binnenkort bij Daan Nijman in de winkel zal liggen. Ze hoopt de lezers mee te kunnen nemen in de dieptepeiling van het maatschappelijke leven van 1906 tot 1991, de levensjaren van beppe Hotske.