Hilly ter Veer maakt zich sterk voor een rookvrije generatie

 

‘We moeten onze kinderen beschermen’

NORG – Op zaterdag 18 oktober organiseert huisarts Hilly ter Veer een informatieavond over de ‘Rookvrije Generatie’. De avond, die een eerste stap moet zijn in een rookvrije generatie voor de kinderen van nu, vindt plaats in Hotel Karsten in Norg.
Voor de 36-jarige Hilly is dit een thuiswedstrijd. ‘Ik ben geboren en getogen in Norg, maar werk in een huisartsenpraktijk te Ureterp. Daar zijn wij vorig jaar gestart met dit project’, zegt Hilly. ‘Rookvrije Generatie’ is een landelijk project, dat samen met het KWF, het Longfonds, de GGD en de Hartstichting wordt gefaciliteerd. In Ureterp werd de bijeenkomst een groot succes. ‘Samen met mijn collega’s Welmoed Vollema en Annie van Veen organiseerden wij toen net zo’n avond als nu in Norg. Het werd een doorslaand succes. In Ureterp is naar aanleiding van deze avond zelfs een stichting op poten gezet.’ Daarnaast heeft Groningen het project in Ureterp als een voorbeeld genomen, in hun eigen missie naar het rookvrij maken van de stad. De plannen om Groningen rookvrij te maken, zijn inmiddels van start. En dat allemaal in navolging van Ureterp.
De reden dat Hilly en haar collega’s dit project destijds oppakten, was simpel. ‘Roken is nog steeds een gigantisch probleem. Ter vergelijking: jaarlijks sterven er twintigduizend mensen aan roken, terwijl er jaarlijks tweehonderd mensen verongelukken en tien mensen sterven aan harddrugs. Toch wordt er vanuit de overheid ontzettend veel gedaan aan verkeersveiligheid en drugspreventie, maar blijft het roken een beetje achter. Vandaar dat wij nu zelf actie ondernemen’, vertelt Hilly. ‘Wij vroegen ons af of wij iets in een kleine gemeenschap konden ondernemen, wat toch een groot effect heeft. En dat is het roken. Ga maar na: de helft van alle rokers sterft gemiddeld tien à vijftien jaar eerder dan niet-rokers. En meer dan een kwart van de rokers haalt de pensioenleeftijd niet eens. Voor ons was het een logische keuze om ons op het roken te storten.’
Hilly probeert overigens niet heel Nederland van de sigaretten af te krijgen. ‘Dat zou heel mooi zijn natuurlijk, maar dat is niet realistisch. Mensen die roken zijn verslaafd en het is een onmogelijke taak om hen allemaal van het roken af te krijgen. Wie eenmaal verslaafd is komt er namelijk zelden vanaf. Meer dan tachtig procent van de rokers die proberen te stoppen, pakken het uiteindelijk weer op. Nee, het gaat ons er om dat we mensen bewust maken wáár ze roken’. Het voornaamste doel is om het roken weg te houden van de kinderen, zegt Hilly. ‘We willen dat ouders zich realiseren dat roken op een schoolplein, als ze net de kinderen van school halen, niet erg tactisch is. En we willen dat mensen langs een sportveld geen sigaret opsteken. Kinderen, maar ook tieners, kopiëren namelijk gedrag. Wanneer zij mensen zien roken zijn zij geneigd dit te kopiëren. Dat zie je vooral bij rolmodellen. Denk hierbij aan trainers, coaches, leraren of conciërges. Daarnaast geeft het roken naast een sportveld natuurlijk een erg tegenstrijdig beeld. Want roken en sporten, gaat eigenlijk helemaal niet samen.’ Dat is ook één van de redenen dat Gerard Kemkers aan het project verbonden is. Hij zal ook aanwezig zijn op de informatieavond. ‘Gerard kan erg leuk vertellen over sport in het algemeen en komt zo ook met raakvlakken met roken. Zo vertelde hij dat vroeger, en dan hebben we het echt over decennia terug, schaatsers in een volgepakt Thialf dwars door de rookdampen heen schaatsten. Tegenwoordig natuurlijk ondenkbaar. Het geeft mooi die tegenstrijdigheid weer’.
Door te roepen dat een dorp ‘rookvrij’ moet worden gemaakt, stuit Hilly nog wel eens op tegenstand. ‘Als je het over plaatsen ‘rookvrij’ maken hebt, dan staan rokers direct op hun achterpoten. Terwijl het helemaal niet onze bedoeling is dat wij rokers gaan verbieden te roken. Als zij achter hun huis een sigaret opsteken of op een terras zitten waar gerookt mag worden, dan zijn wij de laatsten die ze tegen gaan houden. Nee, het gaat ons echt om de kinderen. Wij hopen dat de rokers zich meer bewust worden van hun omgeving en even uitkijken wanneer er kinderen in de buurt zijn. Je wil het toch niet op je geweten hebben dat een kind dankzij jou gaat roken? Daarom vinden wij dat roken in een kind-vrije omgeving moet gebeuren.’ Die bewustwording van de omgeving is het belangrijkst, vindt Hilly. Zij wil dan ook aangeven dat ze rokers niets kwalijk neemt. ‘Zij kunnen er niets aan doen dat zij verslaafd zijn aan een sigaret en vanuit mijn werk zie ik ook hoe vervelend zo’n verslaving kan zijn. Ik bekommer mij zeker om rokers, want ik weet dat zij er niet zoveel aan kunnen doen dat ze verslaafd zijn.’
Hilly heeft ook een persoonlijke reden om actief bij te dragen aan een rookvrije generatie. Haar pasgeboren zoontje Tom. ‘Ik zou het fantastisch vinden dat Tom in een rookvrije generatie opgroeit. Dat wil niet zeggen dat er niemand van zijn generatie nog zal roken, dat is een utopie. Maar dat er op plekken met kinderen gewoon niet meer gerookt wordt, dat moet zeker lukken. Ik merk ook dat er genoeg draagvlak is om dit te realiseren. Maurice de Hond bijvoorbeeld. Hij heeft onder kiezers eens gepeild wat zij vinden van rookvrije omgevingen voor kinderen. Daaruit blijkt dat een overgrote meerderheid het roken rondom kinderen in de ban wil doen. Dat stemt mij erg positief’, zegt Hilly.
Dat haar initiatief een noodzakelijk goed is, staat inmiddels vast. Maar schuilt hier niet een taak van de gemeente in? ‘In Ureterp ben ik veel met de gemeente in gesprek over manieren waarop zij ons zouden kunnen helpen. Het probleem is echter dat overheden volgens een soort beleidscyclus werken. Door deze cyclus gaan veranderingen in de samenleving erg traag. Dit is overigens geen verwijt naar de gemeente, het is nu eenmaal hoe zij werken. Maar door die beleidscyclus komen zulke dingen simpelweg niet van de grond, of veel te traag. Jan Rotmans, hoogleraar transitiekunde in Rotterdam, heeft ook een boek geschreven waarin hij aangeeft dat transities, veranderingen dus, niet vanuit de overheid komen. Dit komt allemaal uit de zogenaamde ‘onderheden’, de burgers dus. Verandering moet van onszelf komen. En dat is helemaal geen probleem hoor. We redden het prima zo’, lacht Hilly.
Mocht de bijeenkomst op 18 oktober tegenvallen en blijken dat er geen draagvlak is voor ‘Norg Rookvrij’, dan trekt Hilly haar conclusies. ‘Als men er niet aan mee wil werken, dan houdt het op. Maar ik denk dat er meer dan genoeg animo voor is.’18 oktober ziet ze dan ook met vertrouwen tegemoet. ‘In Ureterp kwamen er destijds een man of honderd à honderdtien op de informatieavond. Omdat we in Norg best veel contacten hebben, hoop ik eigenlijk op wat meer mensen. Ik hoop voornamelijk dat er mensen aanwezig zijn die invloed hebben. Denk hierbij aan bestuursleden van sportverenigingen, maar ook aan leraren en directeurs van scholen’, zegt Hilly. ‘Het belangrijkste is dat wij onze kinderen beschermen en dat wij ze de kans gunnen om in een rookvrije omgeving op te groeien. We doen het allemaal voor hen, de kinderen en persoonlijk doe ik het natuurlijk voor Tom!’

De informatieavond op 18 oktober begint om 19:30 uur en zal duren tot ongeveer 22:00 uur. De koffie en thee wordt gefaciliteerd door de Belangenvereniging Norg. Aanmelden voor de avond kan via norgrookvrij@gmail.com.