Wild plukken

Voor sommigen is het tegenwoordig in om in de natuur te shoppen. Er worden zelfs excursies georganiseerd waarbij allerlei planten worden geplukt die na afloop worden bereid. Meestal hangt daar een behoorlijk prijskaartje aan en dan is er dus sprake van een commercieel gebeuren. Je kunt je daarbij afvragen of dat zomaar mag. Ik denk het niet, maar wat speelt is het gebrek aan handhaving van regels. De meeste natuurorganisaties doen er niets tegen.

Het is laatst wel benoemd op t.v. waarbij werd ingegaan op het plukken van bramen. Nog niet zo lang geleden ging je gewapend met een emmer het veld in en werden er soms kilo’s van geplukt om er jam van te maken. Dat mag niet meer. Een klein bakje vol wordt nog oogluikend toegestaan. Dat geldt ook voor paddenstoelen, maar er zijn mensen die zich niet aan de regels houden. Vorige week was het zelfs een item in het NPO-Journaal. Een chef-kok uit Arnhem werd gevolgd die zei ze elke dag te plukken. Dat plukken gebeurde langs een weg waar het drukke verkeer langs raasde. Dat is geen plek waar ik ze vandaan zou willen hebben. Paddenstoelen slaan namelijk giftige stoffen op als de beste. Na de kernramp in Tsjernobyl werd daarom afgeraden paddenstoelen te plukken in gebieden waar sprake was van radioactieve neerslag (tot in Nederland toe). Ze waren vergeven van stoffen als cadmium en cesium, stoffen die je maar beter niet binnen moet krijgen. Zelf neem ik zelden iets mee en als ik dat wel doe is dat meestal om een zwam op naam te brengen en niet om op te eten.

De gemiddelde Nederlander is sowieso geen paddenstoeleneter en staan ze wel op het menu dan beperkt zich dat meestal tot de champignon in het bekende blauwe bakje. Maar er is een groeiende groep die wild plukt, overigens zonder er al te veel van af te weten en maar al te vaak wordt er kletskoek verkondigd. In het tv-item werd gerept over dodelijke soorten en naast enkele bekende soorten werd er één genoemd die hier helemaal niet voorkomt , maar er werden ook soorten niet genoemd. De laatste tijd is er sprake van een toenemend aantal vergiftigingen. Vooral asielzoekers horen bij de slachtoffers en daarom werd het door het COA zelfs nodig geacht om in de omgeving van azc’s bordjes te plaatsen om ze (in 6 talen) voor de gevaren te waarschuwen. Het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum meldde dat er in 2015 sprake was van 162 gevallen, in 2016 waren het er 137 en nu zijn het er al 129! Dat het er nu zoveel zijn heeft te maken met de nattigheid die er is geweest, elders trouwens veel meer dan hier, waardoor er al heel veel paddenstoelen stonden met alle consequenties van dien.

Al die verschillende soorten zwammen kennen verschillende soorten gif en vaak zijn die in de Latijnse namen terug te lezen: Phallotoxine, Orellanine, Muscarine, Gyromitrine, Psilocybine en meer van die fijne stoffen. Die eerste zit in de beruchte Groene knolamaniet (Amanita phalloides) die hierboven is afgebeeld. We hebben het dan over Amatoxines die, als je onverhoopt deze zwam eet, na enige tijd de celkernen in de lever aanvallen. Zo’n gif heeft verder tot gevolg dat het leidt tot een ophoping van koolhydraten en vetten in deze cellen waarna ze massaal afsterven. Dat is niet het enige, want naast de lever worden ook andere organen waarin eiwitten worden geproduceerd aangetast, de hersenen, de nieren en alvleesklier. Het fnuikende is dat je dan zomaar een paar dagen symptoomvrij bent, maar dan gaat het echt los: koliekachtige buikpijn, braken, diarree, extreme dorst, maar achterblijvende urineproductie, er komt koorts, een te lage bloeddruk en een verhoogde bloedsuikerspiegel. Na een herstel van één à twee dagen treedt ernstig krachtverlies op met veel pijn en gaan de lever en nieren bloed lekken. De kwelling gaat door, want drie dagen later heb je te maken met geelzucht- en deliriumachtige verschijnselen, er komt een stoornis in de bloedstolling en omdat de lever niet meer in staat is afvalstoffen af te breken stikken de hersenen er als het ware in. Dat leidt tot ademhalingsproblemen, geraak je in coma waarna je bezwijkt aan een compleet falen van organen. En er is niets aan te doen op een zeer tijdige levertransplantatie na. Maar kom daar maar eens om. Dus toch maar liever naar de super?